Trang ChínhTìm kiếmVietUniĐăng kýĐăng Nhập
Bài viết mới
Phèn chua có độc không? by Trà Mi Today at 11:41

Thơ Trào Phúng by thoduongluat.com Today at 11:30

Chúc Mừng Lưu by mytutru Today at 11:26

Tại sao rượu giả có thể gây chết người? by Trà Mi Today at 11:15

Đố vui khoa học by Trà Mi Today at 10:59

TÌNH YÊU CÂY CỎ ĐV4 by buixuanphuong09 Today at 03:39

Quán nước ven đường by Thiên Hùng Today at 01:00

ALBUM ĐƯỜNG THƠ HOA CÁC LOẠI by mytutru Today at 00:37

Thơ Nguyên Hữu by Nguyên Hữu Yesterday at 20:19

Tình thầy mãi thắm by buixuanphuong09 Yesterday at 10:51

Gieo Gió Gặt Bão- Bình Nguyên Lộc by Trà Mi Yesterday at 10:12

Trang Thơ Hoa by buixuanphuong09 Yesterday at 10:05

Có thể cho sữa vào ngăn đá không? by Trà Mi Yesterday at 10:01

HỌC - HIỂU by mytutru Yesterday at 09:23

TRANG THƠ LÊ HẢI CHÂU by Lê Hải Châu Yesterday at 09:01

BẰNG BAO NHIÊU by Trà Mi Yesterday at 08:47

Tiến Trình Tu Học Phật - Thành Phật by mytutru Mon 06 Dec 2021, 22:44

HỌC THEO HẠNH PHẬT MỖI NGÀY ĐƯỜNG THƠ by mytutru Mon 06 Dec 2021, 22:17

CON Đường Tâm Mytutru TKN Đào Liên by mytutru Mon 06 Dec 2021, 21:06

Album Quả Trái Các Loại Kỷ Niệm by mytutru Mon 06 Dec 2021, 19:50

Trang Họa thơ Phương Nguyên 2 by buixuanphuong09 Mon 06 Dec 2021, 16:34

Tại sao không nên dùng luôn một đôi giày? by Trà Mi Mon 06 Dec 2021, 09:25

CHUYỆN ANH THỢ SƠN THUYỀN (Tạo đức mà không hay) by mytutru Sun 05 Dec 2021, 13:12

Họa Thơ 2016 - 2017 - 2018 by mytutru Sat 04 Dec 2021, 13:49

CHÚC TIỂN NGƯỜI ĐI MÃI ĐẸP LÒNG by mytutru Sat 04 Dec 2021, 12:49

TRANG THƠ LÊ HẢI CHÂU by Lê Hải Châu Fri 03 Dec 2021, 17:17

Ghi danh tham gia lớp thơ Đường Luật by Mạc Ly Fri 03 Dec 2021, 10:46

Kim Dung tiểu thuyết bình khảo by Trà Mi Fri 03 Dec 2021, 10:14

Họa Thơ 2020 - 2021 by mytutru Fri 03 Dec 2021, 05:28

PHÁP VIỆN MINH ĐĂNG QUANG TĂNG NI & Đại Chúng by mytutru Fri 03 Dec 2021, 04:22

Tự điển
* Tự Điển Hồ Ngọc Đức



* Tự Điển Hán Việt
Hán Việt
Thư viện nhạc phổ
Tân nhạc ♫
Nghe Nhạc
Cải lương, Hài kịch
Truyện Audio
Âm Dương Lịch
Ho Ngoc Duc's Lunar Calendar
Đăng Nhập
Tên truy cập:
Mật khẩu:
Đăng nhập tự động mỗi khi truy cập: 
:: Quên mật khẩu
Share | 
 

 Phép làm câu đối

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down 
Tác giảThông điệp
Shiroi

Shiroi

Tổng số bài gửi : 19896
Registration date : 23/11/2007

Phép làm câu đối Empty
Bài gửiTiêu đề: Phép làm câu đối   Phép làm câu đối I_icon13Thu 01 Apr 2010, 04:08

Phép làm câu đối

(trích Thú Chơi Câu Đối của Nguyễn Văn Ngọc, 2001)


Câu đối: Câu đối là những câu văn đi đôi với nhau.

Liễn: Lối thơ, văn các câu đi đôi với nhau gọi là Liễn

    Chữ "liễn" là đọc trạnh của chữ "liên" ra. Ta thường dùng chữ "liễn" để chỉ hai bức dài bằng giấy bồi, bằng vóc lụa, dưới có trục dùng để viết câu đối. Khi nói một đôi liễn, tức là chỉ một đôi câu đối viết vào giấy ấy.
    Người Tàu thường dùng hai chữ doanh liên 楹聯 hay doanh thiếp 楹帖 để chỉ câu đối và nghĩa là liễn hay giấy dán cột nhà.

Vế câu đối - câu đối có hai câu, mỗi câu gọi là một vế.
Khi tự mình làm lấy cả hai câu, muốn phân biệt câu nọ với câu kia, thì gọi một vế là vế trên, một vế là vế dưới – Khi người ta làm một vế để cho mình làm vế kia, thì vế người ta làm gọi là vế ra, vế mình là vế đối.

Số chữ trong câu đối – Kể ra, thì có thể đối từ một chữ trở lên đến nhiều chữ.

Những câu đối từ một đến ba chữ gọi là câu tiểu đối.
Những câu đối năm chữ hay bảy chữ, thuộc về thể Thơ, nên gọi là câu đối thơ.
Những câu đối bốn chữ hay sáu chữ cũng là câu đối thơ, vì thơ cũng có lối tứ ngônlục ngôn. Nhưng những câu ấy không theo luật thơ .
Những câu đối tám chữ, thì cho thuộc về thể thơ hay thể phú cũng được.
Những câu từ chín chữ trở lên thuộc về thể phú (Song quan, cách cú) nên gọi là câu đối phú.

    Câu đối thường chia làm hai đoạn, hoặc đoạn trên ngắn bốn, năm chữ, đoạn dưới dài bảy, tám chữ, hoặc đoạn trên dài bảy, tám chữ, đoạn dưới ngắn bốn, năm chữ.

Những câu đối dài có khi đến sáu bảy mươi chữ cũng thuộc về hạng câu đối phú.

    Những câu đối bất cứ mấy chữ mà lấy chữ sẵn ở trong sách ra lại lấy chữ sẵn ở trong sách đối lại thì gọi là câu đối súc.


Luật bằng trắc – Cứ kể, thì đáng lẽ chữ vế trên này trắc thì chữ vế bên kia phải bằng, hay chữ vế bên này bằng, thì chữ vế bên kia phải trắc.

Những câu đối phú hoặc đoạn trên, hoặc đoạn dưới bảy chữ, thì đoạn bảy chữ ấy theo bằng, trắc như câu thơ thất ngôn.

Thí dụ :
Cung kiếm ra tay, thiên hạ đổ dồn hai mắt lại
Rồng mây gặp hội, anh hùng chỉ có một ngươi thôi


    Như hai câu đây, đoạn dưới bảy chữ là « thiên hạ đổ dồn hai mắt lại » đối với « anh hùng chỉ có một ngươi thôi » theo đúng luật bằng trắc của thơ.

Những câu đối phú chia làm nhiều đoạn, thì những chữ cuối cả bao nhiêu đoạn trên mà bằng, thì chữ cuối đoạn dưới cùng phải trắc ; trái lại những chữ cuối cả bao nhiêu đoạn trên trắc, thì chữ cuối đoạn dưới cùng phải bằng.

Thí dụ :
Đám công danh có chí thì nên : ơn làng giấy trắng, ơn vua giấy vàng ; chiếu trung đình ngất ngưởng ngồi trên, ngồi tiên chỉ đó cũng là rất đáng.
Nhờ phúc ấm sống lâu lên lão : anh cả bàn năm, anh hai bàn sáu ; đàn tiểu tử xênh xang múa trước, tranh tam đa ai khéo vẽ nên tranh.


    Mỗi câu chia làm bốn đoạn. Vế trên ba chữ cuối ba đoạn trước là : nên, vàng, trên bằng, thì chữ cuối, đoạn sau cùng là đáng phải trắc ; - Vế dưới, ba chữ cuối ba đoạn trước là : lão, sáu, trước trắc, thì chữ cuối đoạn sau cùng là tranh bằng.

Những câu đối dài năm, bảy mươi chữ cũng theo luật bằng, trắc như những câu đối phú, nghĩa là những chữ cuối các đoạn có thể chấm đậu cũng phải đúng bằng đối với trắc, trắc đối với bằng.
Nhưng có khi không theo đúng như thế cũng được. Cần nhất là chữ chấm đậu trước đoạn cuối cùng thế nào cũng phải giữ cho đúng luật bằng trắc thì thôi.

(còn tiếp)
Về Đầu Trang Go down
Shiroi

Shiroi

Tổng số bài gửi : 19896
Registration date : 23/11/2007

Phép làm câu đối Empty
Bài gửiTiêu đề: Phép làm câu đối (tt)   Phép làm câu đối I_icon13Sun 04 Apr 2010, 02:25

Khổ độc - Khổ độc tức là đọc không được xuôi tai. Như trong một câu, chữ đáng bằng mà làm ra trắc, hay chữ đáng trắc mà làm ra bằng thế là khổ độc.

Mười mấy khoa còn gì, nhờ trời có phúc có phận
Năm mươi mấy tuổi thành tài, mừng ông càng dẻo càng dai.

    Vế trên, chữ cuối đoạn trên "gì" đã bằng, vế dưới chữ cuối đoạn trên "tài" cũng bằng.


Thất luật - Câu đối, mà vế trên chữ cuối cùng đã trắc, vế dưới chữ cuối cùng lại trắc, hay vế trên chữ cuối cùng đã bằng, vế dưới chữ cuối cũng bằng, thế gọi là thất luật.
Thí dụ

Lúa tám, gặt chín tháng một
Nồi tư, mua năm quan sáu

    Vế trên chữ cuối "một" đã trắc, vế dưới chữ cuối "sáu" cũng trắc.
    Câu đối chính mình làm cả hai vế, thì vế trên chữ cuối cùng bao giờ cũng trắc. Cho nên câu đối treo bao giờ cũng treo vế trắc bên tay phải, mà tay phải của người đứng ở ngoài trông vào trong nhà.
    Nhưng khi mình ra một vế cho người ta làm, thì chữ cuối câu trắc hay bằng cũng được.


Một câu đối hay - Một câu đối hay thì:

Tư tưởng phải cho tự nhiên,
Ý Nghĩa phải cho minh bạch,
Mạch lạc phải cho liên tiếp.

Nhưng vì câu văn đối ít chữ, cho nên một đôi câu đối hay lại cân nhất ở chữ dùng và âm hưởng các chữ ấy.

Chữ dùng trong câu đối cốt phải cho:

Chỉnh, nghĩa là đều nhau, bằng nhau,
    Như chữ danh từ phải đối với danh từ : nhân đối nghĩa - hình dung từ phải đối với hình dung từ : xanh đối với vàng, hay đỏ; động từ phải đối với động từ : ăn đối với uống - phó từ phải đối với phó từ : vô cùng đối với bất trị v.v...
Cân, nghĩa là chữ nặng phải đối với chữ nặng, chữ nhẹ phải đối với chữ nhẹ cho xứng đáng.
    Như sắc phải đối với sắc: trắng đối với đen, vị đối với vị : chua đối với ngọt, số đếm đối với số đếm : Năm đối với tám, chữ Nôm đối với chữ Nôm: tao đối với , chữ Hán đối với chữ Hán : Hạ vũ đối với Xuân lôi, thành ngữ đối với thành ngữ : sắn váy quai cồng đối với buông quần lá toạ, tục ngữ đối với tục ngữ : lắm kẻ yêu hơn nhiều người ghét đối với một câu nhịn là chín câu lành v.v...

Khi nào các cữ đối với như đối đầu hẳn được với nhau Phật đối với ma, người đối với vật, hay đối với dở, lành đối với dữ, giàu sang đối với nghèo khổ như thế thì là đối chọi nhau.

Âm hưởng các chữ dùng trong câu thì phải cho giòn, nghĩa là khi đọc lên tiếng kêu nghe sang sảng.

(trích Thú Chơi Câu Đối của Nguyễn Văn Ngọc, 2001)
Về Đầu Trang Go down
 
Phép làm câu đối
Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
daovien.net :: VƯỜN VĂN :: BIÊN KHẢO, BÌNH LUẬN THƠ VĂN-