Trang ChínhTìm kiếmVietUniĐăng kýĐăng Nhập
Bài viết mới
Thơ Nguyên Hữu by Nguyên Hữu Today at 13:37

TỪNG NGÀY HỌC - HIỂU (Đường Thơ & Bài Học) by mytutru Today at 02:59

TÌNH YÊU LAN by buixuanphuong09 Today at 02:55

Quán nước ven đường by Thiên Hùng Today at 01:22

TÌNH YÊU CÂY CỎ ĐV 8 by buixuanphuong09 Today at 01:20

Thể Tánh Muôn Loài by mytutru Yesterday at 23:22

Món Quà Vu Lan by Thanh-Thanh Yesterday at 22:55

Thơ Mía Lùi by Miá Lùi Fri 12 Aug 2022, 16:06

Trang thơ Tú_Yên (P2) by Tú_Yên tv Fri 12 Aug 2022, 13:57

Con riêng của Karl Marx by Trà Mi Fri 12 Aug 2022, 12:05

Tên quốc gia by Trà Mi Fri 12 Aug 2022, 10:59

Những Cách Dùng Chữ Sai Nên Tránh by Trà Mi Fri 12 Aug 2022, 10:54

CHẠY TRỜI KHÔNG KHỎI NẮNG by Trà Mi Fri 12 Aug 2022, 09:47

Nhà Giáo Một Thời Nhếch Nhác - Nhật Tiến by Trà Mi Fri 12 Aug 2022, 09:33

TRỌN NHỞ ƠN THẦY by buixuanphuong09 Fri 12 Aug 2022, 07:57

Một thoáng mây bay 6 by Ai Hoa Thu 11 Aug 2022, 11:10

Tiếng Gà Gáy Líu Lo by Trà Mi Wed 10 Aug 2022, 10:13

Ca Dao by bounthanh sirimoungkhoune Tue 09 Aug 2022, 21:58

Chút tâm tư by tâm an Tue 09 Aug 2022, 04:22

Người Em Gái Da Vàng by Viễn Phương Sun 07 Aug 2022, 18:30

Hơn 3.000 bài thơ tình Phạm Bá Chiểu by phambachieu Sat 06 Aug 2022, 07:49

Tranh Thơ Viễn Phương by Viễn Phương Thu 04 Aug 2022, 18:40

Cột đồng chưa xanh (2) by Ai Hoa Thu 04 Aug 2022, 08:55

💖 ĐƯỜNG THƠ - HƯƠNG THIỀN MỌI LÚC MỌI NƠI by mytutru Wed 03 Aug 2022, 22:01

Muối – hương vị của biển by Trà Mi Mon 01 Aug 2022, 13:04

Nhân Văn Giai Phẩm và vấn đề Nguyễn Ái Quốc - Thuỵ Khuê by Trà Mi Mon 01 Aug 2022, 12:52

Hà Nội băm sáu phố phường - Thạch Lam by Trà Mi Mon 01 Aug 2022, 11:32

Dầu khuynh diệp bác sĩ Tín by Trà Mi Mon 01 Aug 2022, 10:56

THIỀN TUỆ (diệt trừ đau khổ) by mytutru Sun 31 Jul 2022, 22:32

VẮT CƠM THẦN DƯỢC by mytutru Sat 30 Jul 2022, 23:08

Tự điển
* Tự Điển Hồ Ngọc Đức



* Tự Điển Hán Việt
Hán Việt
Thư viện nhạc phổ
Tân nhạc ♫
Nghe Nhạc
Cải lương, Hài kịch
Truyện Audio
Âm Dương Lịch
Ho Ngoc Duc's Lunar Calendar
Đăng Nhập
Tên truy cập:
Mật khẩu:
Đăng nhập tự động mỗi khi truy cập: 
:: Quên mật khẩu

Share | 
 

 Khái quát về hệ thống ngữ âm của 3 vùng phương ngữ

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down 
Tác giảThông điệp
Shiroi

Shiroi

Tổng số bài gửi : 19896
Registration date : 23/11/2007

Khái quát về hệ thống ngữ âm của 3 vùng phương ngữ Empty
Bài gửiTiêu đề: Khái quát về hệ thống ngữ âm của 3 vùng phương ngữ   Khái quát về hệ thống ngữ âm của 3 vùng phương ngữ I_icon13Sat 07 Jan 2012, 22:24

Khái quát về hệ thống ngữ âm của 3 vùng phương ngữ


Hiện nay, chuẩn ngữ âm chưa được chính thức quy định. Nếu ta lấy hệ thống âm vị tiếng Việt được phản ánh qua chính tả làm chuẩn để khảo sát sự khác nhau của 3 phương ngữ nói trên thì có thể nêu lên những đặc trưng ngữ âm chủ yếu như sau:


  1. Những đặc điểm ngữ âm của phương ngữ Bắc


    1.1. Hệ thống thanh điệu

    - Số lượng: 6 thanh.

    - Khu biệt: đối lập từng đôi một về âm vực và âm điệu.


    1.2. Hệ thống phụ âm đầu

    - Số lượng: 20 âm vị.

    - Trong số 20 âm vị trên, không có những phụ âm ghi trong chính tả là s, r, gi, tr. Tức là không phân biệt giữa: s/x, r/d/gi, tr/ch.


    1.3. Hệ thống âm cuối

    - Số lượng: Có đủ các âm cuối ghi trong chính tả.

    - Có 3 cặp âm cuối nằm trong thế phân bố bổ sung là:

    [-nh, -ch] đứng sau nguyên âm dòng trước: /i, e, ê/;

    [-ng, -k] đứng sau nguyên âm dòng giữa (hàng sau không tròn môi – theo cách gọi của GS. Đoàn Thiện Thuật): /ư, ơ, â, a/.

    [-ngm, kp] đứng sau nguyên âm dòng sau tròn môi: /u, ô, o/.

    Trong chính tả, đôi phụ âm thứ 3 này không được thể hiện phân biệt với đôi phụ âm thứ 2, mặc dù chúng được phát âm khác nhau (cặp thứ 2 là các âm cuối mở, còn cặp thứ 3 lại là các âm cuối ngậm môi).


    1.4. Phương ngữ Bắc lại có thể được chia thành 3 vùng nhỏ hơn:

    - Phương ngữ vòng cung biên giới phía Bắc nước ta.

    Phần lớn người Việt ở khu vực này đều mới đến từ các tỉnh đồng bằng có mật độ cao như Thái Bình, Hà Nam Ninh (cũ). Do quá trình cộng cư xảy ra gần đây nên phương ngữ này phát triển theo hướng thống nhất với ngôn ngữ văn học, mang những nét khái quá chung của phương ngữ Bắc, và không chia manh mún thành nhiều thổ ngữ làng xã như phương ngữ Bắc ở các vùng đồng bằng – cái nôi của người Việt cổ.

    - Phương ngữ vùng Hà Nội và các tỉnh xung quanh (Hà Bắc (Bắc Ninh, Bắc Giang), Vĩnh Phú (Vĩnh Phúc, Phú Thọ), Hà Sơn Bình (Hà Tây, Hoà Bình), Hải Hưng (Hải Dương, Hưng Yên), Hải Phòng)

    Đây là vùng mang những đặc trưng tiêu biểu của phương ngữ Bắc.

    - Phương ngữ miền hạ lưu sông Hồng và ven biển (Thái Bình, Hà Nam Ninh, Quảng Ninh).

    Vùng này còn lưu giữ lại cách phát âm khu biệt d với gi,r ; s với x; tr với ch mà các phương ngữ Bắc khác không phân biệt nữa.


  2. Những đặc điểm ngữ âm của phương ngữ Trung


    2.1. Hệ thống thanh điệu

    Gồm 5 thanh điệu, khác với hệ thống thanh điệu phương ngữ Bắc cả về số lượng lẫn chất lượng.


    2.2. Hệ thống phụ âm đầu

    - Số lượng: 23 phụ âm.

    - Trong số 23 phụ âm trên, hơn phương ngữ Bắc 3 phụ âm uốn lưỡi /ş, z, / (chữ quốc ngữ ghi bằng s, r, tr). Trong nhiều thổ ngữ có 2 phụ âm bật hơi [ph, kh] (giống như chữ viết đã ghi lại) thay cho 2 phụ âm xát /f, χ/ trong phương ngữ Bắc.


    2.3. Hệ thống âm cuối

    Phụ âm /-ŋ, -k/ có thể kết hợp được với nguyên âm ở cả 3 hàng. Tuy vậy, trong những từ chính trị-xã hội mới xuất hiện gần đây vẫn có các cặp âm cuối [-nh, ch] và [-ngm, kp]


    2.4. Phương ngữ Trung cũng có thể chia thành 3 phương ngữ nhỏ hơn

    Cơ sở của sự phân chia này là sự khác nhau về thành điệu giữa 3 khu vực.

    - Phương ngữ Thanh Hoá

    Lẫn lộn thanh hỏi với thanh ngã (phát âm không phân biệt).

    Các thanh còn lại giống với phương ngữ Bắc.

    - Phương ngữ vùng Nghệ Tĩnh

    Không phân biệt thanh ngã với thanh nặng.

    Cả 5 thanh tạo thành một hệ thống thanh điệu khác với phương ngữ Bắc do có độ trầm lớn hơn.

    - Phương ngữ vùng Bình Trị Thiên

    Không phân biệt thanh hỏi và thanh ngã.


    Về mặt điệu tính lại giống với thanh điệu Nghệ Tĩnh. Riêng vùng Thừa Thiên-Huế có hệ thống vần và âm cuối giống phương ngữ Nam. Điều này có nguồn gốc lịch sử -xã hội. Vì vậy, do sự pha trộn phương ngữ Trung và phương ngữ Nam trong pưhơng ngữ Thừa Thiên-Huế, nên nó không tiêu biểu cho cả vùng. Tiêu biểu cho phương ngữ Trung là dải phương ngữ từ Nghệ Tĩnh đến sông Bến Hải.


  3. Những đặc điểm ngữ âm của phương ngữ Nam


    3.1. Hệ thống thanh điệu

    - Số lượng: 5 thanh.

    - Thanh ngã với thanh hỏi trùng làm một.

    - Xét về mặt điệu tính thì đây là một hệ thống khác với phương ngữ Trung và phương ngữ Bắc.


    3.2. Hệ thống phụ âm đầu

    - Số lượng: 23 phụ âm.

    - Có các phụ âm uốn lưỡi /ş, z, / (chữ viết ghi là s, r, tr). Ở Nam Bộ, có thể phát âm rung lưỡi [r]. So với các phương ngữ khác, phương ngữ Nam thiếu phụ âm /v/, nhưng lại có thêm âm [w] bù lại; không có âm /z/ và được thay thế bằng âm [j].


    3.3. Âm đệm /-w-/ đang biến mất dần trong phương ngữ Nam


    3.4. Phương ngữ Nam cũng mất đi nhiều vần so với phương ngữ Bắc và phương ngữ Trung. Và nó cũng thiếu cặp âm cuối /-ŋ, k/. Trong khi đó, cặp âm cuối [-ngm, kp] lại trở thành những âm vị độc lập.


    3.5. Phương ngữ Nam có thể chia thành 3 vùng nhỏ hơn

    - Vùng phương ngữ Quảng Nam-Quảng Ngãi:

    Vùng này khác các nơi khác ở sự biến động đa dạng của âm /a/ và /ă/ trong kết hợp với các âm cuối khác nhau.

    - Các phương ngữ Quy Nhơn đến Thuận Hải mang đặc trưng chung nhất của phương ngữ Nam.

    - Phương ngữ Nam Bộ đồng nhất các vần:

    -in, -it với -inh, -ich

    -un, -ut với -ung, -uc

    Vùng này cũng có khuynh hướng lẫn lộn s/x và tr/ch như phương ngữ Bắc. Nhưng trong ngôn ngữ thông tin đại chúng, trong các hoạt động văn hoá giáo dục, sự phân biệt các phụ âm này lại được duy trì rất có ý thức.


Sưu tầm
Về Đầu Trang Go down
 
Khái quát về hệ thống ngữ âm của 3 vùng phương ngữ
Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
daovien.net :: TRÚC LÝ QUÁN :: Tài Liệu-