Trang ChínhTìm kiếmVietUniĐăng kýĐăng Nhập
Bài viết mới
Chút tâm tư by tâm an Today at 06:28

THƠ HUỲNH KIM NHÂN by HUỲNH KIM NHÂN Today at 01:17

Mưa hoàng hôn by Tinh Hoa Today at 01:11

CÒN NHỚ..CHƯA QUÊN - THƠ NGUYÊNHOANG. by NGUYÊNHOANG Yesterday at 21:40

Đứa Bé Cúng Dường Nắm Đất Sau Làm Vua by mytutru Yesterday at 16:49

VIỆT NAM CHỐNG COVID-19 by buixuanphuong09 Yesterday at 10:54

Thơ Nguyễn Thành Sáng by Nguyễn Thành Sáng Yesterday at 10:54

Duyên Số Gặp Ma by bounthanh sirimoungkhoune Yesterday at 09:31

Thơ Nguyên Hữu by Nguyên Hữu Yesterday at 06:33

Đức Phật Không Cứu Được Người Thân by mytutru Yesterday at 03:33

Bốn Điều Phật Không Làm Được by mytutru Yesterday at 02:24

Hỏi by Tinh Hoa Yesterday at 01:11

ĐỨC PHẬT CÓ TỨC GIẬN KHÔNG by mytutru Yesterday at 00:08

Ca Dao by bounthanh sirimoungkhoune Sun 29 Mar 2020, 22:07

Truyện Thơ Cổ Tích by bounthanh sirimoungkhoune Sun 29 Mar 2020, 22:06

Những Đoá Từ Tâm - Thơ Tình Yêu, Tình Nước by Việt Đường Sun 29 Mar 2020, 21:04

Năm 2020 by mytutru Sun 29 Mar 2020, 20:11

Tết by Tinh Hoa Sun 29 Mar 2020, 02:30

CHUYỆN VỤN (Phương Nguyên) by Phương Nguyên Sat 28 Mar 2020, 09:39

Quán nước ven đường by cohangnuoc Sat 28 Mar 2020, 08:45

VỌNG QUỐC HÀNH by Ma Nu Sat 28 Mar 2020, 05:42

Cocktail by Tinh Hoa Sat 28 Mar 2020, 01:56

TRÁI ỔI LÚC NÀY RẤT TỐT by mytutru Fri 27 Mar 2020, 23:59

Các huynh tỷ đệ muội ơi! by mytutru Fri 27 Mar 2020, 23:54

DẤU CHÂN TRẦN THẾ by BachVanNhi Thu 26 Mar 2020, 08:41

KIM DUNG GIỮA ĐỜI TÔI - VŨ ĐỨC SAO BIỂN by Trà Mi Thu 26 Mar 2020, 06:07

KN MÙA DỊCH SIÊU VI 2020 by mytutru Thu 26 Mar 2020, 00:36

KHÓ by Phương Nguyên Wed 25 Mar 2020, 22:21

Thơ nối tiếp by mytutru Wed 25 Mar 2020, 08:21

Níu by Tinh Hoa Wed 25 Mar 2020, 00:26

Tự điển
* Tự Điển Hồ Ngọc Đức



* Tự Điển Hán Việt
Hán Việt
Thư viện nhạc phổ
Tân nhạc ♫
Nghe Nhạc
Cải lương, Hài kịch
Truyện Audio
Âm Dương Lịch
Ho Ngoc Duc's Lunar Calendar
Đăng Nhập
Tên truy cập:
Mật khẩu:
Đăng nhập tự động mỗi khi truy cập: 
:: Quên mật khẩu
Share | 
 

 Chữ Duyên

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down 
Tác giảThông điệp
Trà Mi

Trà Mi

Tổng số bài gửi : 4314
Registration date : 01/04/2011

Chữ Duyên Empty
Bài gửiTiêu đề: Chữ Duyên   Chữ Duyên I_icon13Thu 03 Nov 2011, 11:57

Duyên: Một Chữ Nhiều Nghĩa



Chữ Duyên Gui20g10

Trong ngôn ngữ Việt có nhiều chữ đa nghĩa, một từ, một chữ mà hàm chứa nhiều nghĩa và quá trình tìm hiểu, nhận biết nội hàm của những từ ngữ này là công việc lý thú và cần thiết.

Chúng tôi xin nói đôi điều cảm nhận về chữ Duyên có vị trí đặc biệt trong tâm cảm người Việt, trong đời sống tinh cảm lứa đôi trai gái, vợ chồng của người Việt.

Duyên vốn là từ gốc Hán có nghĩa là nguyên nhân; duyên do, duyên cớ phát sinh ra sự việc. Sau hàng nghìn năm "giao duyên" với tiếng Việt, chữ Duyên mang nghĩa duyên số, duyên phận của con người. Ca dao xưa có câu:

Phải duyên thì gắn như keo
Trái duyên đuểnh đoảng như kèo đục vênh


để mô tả sự hợp duyên "gắn bó keo sơn" và lỗi duyên vênh váo, không ăn khớp như kèo đục vênh trong quan hệ vợ chồng.

Trong cảm thức của người Việt, duyên phận như cái gì tiền định, trừu tượng, mơ hồ, nên bà chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương mới có câu thơ chơi chữ Duyên thiên chưa thấy nhô đầu dọc - nghĩa là duyên trời chưa thành vợ chồng. Bài thơ Mời trầu cũng có câu:

Có phải duyên nhau thì thắm lại
Đừng xanh như lá, bạc như vôi.


Trong bộ môn nghệ thuật hát Chèo, có hẳn một điệu mang tên Duyên phận phải chiều và ca từ cổ có câu:

Đôi ta duyên phận phải chiều
Dây tơ hồng ai khéo se mà vấn vít...


Chính vì cho duyên là tiền định nên người Việt cổ mới coi chuyện vợ chồng là do ông tơ bà nguyệt lấy sợi chỉ hồng buộc vào nhau.

Hiểu một cách khái quát nhất Duyên chỉ sự tương hợp tinh thần tình cảm bên trong giữa người và người. Câu thơ cổ:

Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ
Vô duyên đối diện bất tương phùng


nghĩa là có duyên thì xa vạn dặm cũng có thể gặp gỡ, vô duyên thì đối mặt nhau cũng không thể có sự tương thân hài hoà.

Ngoài nghĩa duyên phận, Duyên còn hàm nghĩa chỉ vẻ đẹp trong ăn nói, tính tình, ứng xử của người con gái.

Chữ Duyên Duyen210

Trong Mười thương như là chuẩn mực về người con gái thời xưa, có một điều thương là ăn nói mặn mà có duyên.

Người ta có thể khen: "Cô ấy có học có khác, ăn nói có duyên quá!" - nghĩa là cô gái nói chuyện hợp tâm lý người nghe, câu chuyện ý nhị, có văn hoá.

Duyên cũng có khi chỉ vẻ đẹp son trẻ bên ngoài. Ca dao có câu:

Còn duyên kẻ đón người đưa
Hết duyên đi sớm về trưa mặc người.


Ca từ quan họ cũng có câu mang nghĩa tương tự:

Còn duyên buôn nụ bán hoa
Hết duyên ngồi gốc cây đa đợi người.


Trong cảm thức của người Việt, có sự phân định Tình và Duyên mặc dù hai chữ này đều chỉ quan hệ tình cảm lứa đôi trai gái, vợ chồng.

Nếu như Duyên là tiền định, có sẵn trong duyên số mỗi người thì Tình là sự gặp gỡ tình cờ trong hiện tại. Ca từ hò Huế có câu:

Tình về Đại Lược
Duyên ngược Kim Long


là sự phân định ấy.

Trong tiếng Việt còn có một từ Duyên gốc Hán nữa có nghĩa là men theo, nương theo, Duyên Hải - chỉ miền đất ven biển, men theo nước biển. Chữ Duyên ấy đồng âm, đồng tự, song hoàn toàn khác nghĩa, là từ đồng âm dị nghĩa.

Chữ Duyên A410

Duyên - Nợ - Tình


Ta với mình không duyên chẳng nợ
Mình với ta không nợ chẳng duyên
Cớ sao lại vướng u phiền
Cớ sao năm tháng triền miên u hòai

Nếu chẳng phải năm xưa gặp gỡ
Thì hôm nay chẳng lỡ vì duyên
Nay đâu có cảnh thuyền quyên
Má son phai lạt mong duyên anh hùng

Cũng bởi chữ tình chung đã hứa
Nên nợ tình người hứa đa mang
Chữ duyên vốn chẳng đá vàng
Mà sao rũ được đá vàng tình chung

Đông Tảo

TM sưu tầm

Về Đầu Trang Go down
 
Chữ Duyên
Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
daovien.net :: VƯỜN VĂN :: BIÊN KHẢO, BÌNH LUẬN THƠ VĂN-