Trang ChínhTìm kiếmVietUniĐăng kýĐăng Nhập
Bài viết mới
LỀU THƠ NHẠC by tâm an Today at 21:13

Sắc tím hoàng hôn by buixuanphuong09 Today at 20:41

CHUYỆN VỤN (Phương Nguyên) by tâm an Today at 20:34

Chút tâm tư by tâm an Today at 20:22

Duyên Số Gặp Ma by bounthanh sirimoungkhoune Today at 20:02

Tập Thơ Chọn Lọc - Nhất Lang (Nguyễn Thành Sáng) by Nguyễn Thành Sáng Today at 18:15

Tập thơ Thao Thức - Nhất Lang (Nguyễn Thành Sáng) (2) by Nguyễn Thành Sáng Today at 18:06

Tình yêu cây cỏ ĐV2 by buixuanphuong09 Today at 12:50

Ni Viện Phước Long A by mytutru Today at 10:15

Thơ Nguyên Hữu by Nguyên Hữu Today at 09:16

Lục bát by Tinh Hoa Today at 05:00

Ca Dao by bounthanh sirimoungkhoune Yesterday at 20:02

Truyện Thơ Cổ Tích by bounthanh sirimoungkhoune Yesterday at 20:00

Tình thầy mãi thắm by buixuanphuong09 Yesterday at 11:59

Tự Lực văn đoàn – Văn học và cách mạng by Trà Mi Yesterday at 07:38

Lan Hữu - Nhượng Tống by Trà Mi Yesterday at 07:14

TRANG THƠ LÊ HẢI CHÂU by Lê Hải Châu Wed 28 Jul 2021, 11:22

ĐÀO VIÊN THI CÁC by buixuanphuong09 Wed 28 Jul 2021, 09:46

Nguyễn Thái Học 1902- 1930 (Nhượng Tống) by Ai Hoa Tue 27 Jul 2021, 15:23

GÓC VƯỜN ĐÀO 2021 by mytutru Tue 27 Jul 2021, 14:59

TRANG THƠ LÊ HẢI CHÂU by Lê Hải Châu Tue 27 Jul 2021, 10:14

Ngừa Dịch Siêu Vi Kỷ Niệm by mytutru Tue 27 Jul 2021, 09:18

Rong Ruổi Đường Xa by Việt Đường Mon 26 Jul 2021, 18:06

TRANG THƠ LÊ HẢI CHÂU by Lê Hải Châu Mon 26 Jul 2021, 11:41

HOÀI MONG by buixuanphuong09 Mon 26 Jul 2021, 09:11

Họa thơ Phương Nguyên by buixuanphuong09 Mon 26 Jul 2021, 09:09

Chúa tàu Kim Quy by Trà Mi Mon 26 Jul 2021, 07:53

7 chữ by Tinh Hoa Mon 26 Jul 2021, 01:31

NGÀY VỀ (hoạ thơ Duy Vuong Dinh) by Phương Nguyên Sun 25 Jul 2021, 21:44

PÉ LÍ ĐI BIỂN (hoạ thơ Lí Lắc) by Phương Nguyên Sun 25 Jul 2021, 21:36

Tự điển
* Tự Điển Hồ Ngọc Đức



* Tự Điển Hán Việt
Hán Việt
Thư viện nhạc phổ
Tân nhạc ♫
Nghe Nhạc
Cải lương, Hài kịch
Truyện Audio
Âm Dương Lịch
Ho Ngoc Duc's Lunar Calendar
Đăng Nhập
Tên truy cập:
Mật khẩu:
Đăng nhập tự động mỗi khi truy cập: 
:: Quên mật khẩu
Share | 
 

 Chữ Duyên

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down 
Tác giảThông điệp
Trà Mi

Trà Mi

Tổng số bài gửi : 5271
Registration date : 01/04/2011

Chữ Duyên Empty
Bài gửiTiêu đề: Chữ Duyên   Chữ Duyên I_icon13Thu 03 Nov 2011, 11:57

Duyên: Một Chữ Nhiều Nghĩa



Chữ Duyên Gui20g10

Trong ngôn ngữ Việt có nhiều chữ đa nghĩa, một từ, một chữ mà hàm chứa nhiều nghĩa và quá trình tìm hiểu, nhận biết nội hàm của những từ ngữ này là công việc lý thú và cần thiết.

Chúng tôi xin nói đôi điều cảm nhận về chữ Duyên có vị trí đặc biệt trong tâm cảm người Việt, trong đời sống tinh cảm lứa đôi trai gái, vợ chồng của người Việt.

Duyên vốn là từ gốc Hán có nghĩa là nguyên nhân; duyên do, duyên cớ phát sinh ra sự việc. Sau hàng nghìn năm "giao duyên" với tiếng Việt, chữ Duyên mang nghĩa duyên số, duyên phận của con người. Ca dao xưa có câu:

Phải duyên thì gắn như keo
Trái duyên đuểnh đoảng như kèo đục vênh


để mô tả sự hợp duyên "gắn bó keo sơn" và lỗi duyên vênh váo, không ăn khớp như kèo đục vênh trong quan hệ vợ chồng.

Trong cảm thức của người Việt, duyên phận như cái gì tiền định, trừu tượng, mơ hồ, nên bà chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương mới có câu thơ chơi chữ Duyên thiên chưa thấy nhô đầu dọc - nghĩa là duyên trời chưa thành vợ chồng. Bài thơ Mời trầu cũng có câu:

Có phải duyên nhau thì thắm lại
Đừng xanh như lá, bạc như vôi.


Trong bộ môn nghệ thuật hát Chèo, có hẳn một điệu mang tên Duyên phận phải chiều và ca từ cổ có câu:

Đôi ta duyên phận phải chiều
Dây tơ hồng ai khéo se mà vấn vít...


Chính vì cho duyên là tiền định nên người Việt cổ mới coi chuyện vợ chồng là do ông tơ bà nguyệt lấy sợi chỉ hồng buộc vào nhau.

Hiểu một cách khái quát nhất Duyên chỉ sự tương hợp tinh thần tình cảm bên trong giữa người và người. Câu thơ cổ:

Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ
Vô duyên đối diện bất tương phùng


nghĩa là có duyên thì xa vạn dặm cũng có thể gặp gỡ, vô duyên thì đối mặt nhau cũng không thể có sự tương thân hài hoà.

Ngoài nghĩa duyên phận, Duyên còn hàm nghĩa chỉ vẻ đẹp trong ăn nói, tính tình, ứng xử của người con gái.

Chữ Duyên Duyen210

Trong Mười thương như là chuẩn mực về người con gái thời xưa, có một điều thương là ăn nói mặn mà có duyên.

Người ta có thể khen: "Cô ấy có học có khác, ăn nói có duyên quá!" - nghĩa là cô gái nói chuyện hợp tâm lý người nghe, câu chuyện ý nhị, có văn hoá.

Duyên cũng có khi chỉ vẻ đẹp son trẻ bên ngoài. Ca dao có câu:

Còn duyên kẻ đón người đưa
Hết duyên đi sớm về trưa mặc người.


Ca từ quan họ cũng có câu mang nghĩa tương tự:

Còn duyên buôn nụ bán hoa
Hết duyên ngồi gốc cây đa đợi người.


Trong cảm thức của người Việt, có sự phân định Tình và Duyên mặc dù hai chữ này đều chỉ quan hệ tình cảm lứa đôi trai gái, vợ chồng.

Nếu như Duyên là tiền định, có sẵn trong duyên số mỗi người thì Tình là sự gặp gỡ tình cờ trong hiện tại. Ca từ hò Huế có câu:

Tình về Đại Lược
Duyên ngược Kim Long


là sự phân định ấy.

Trong tiếng Việt còn có một từ Duyên gốc Hán nữa có nghĩa là men theo, nương theo, Duyên Hải - chỉ miền đất ven biển, men theo nước biển. Chữ Duyên ấy đồng âm, đồng tự, song hoàn toàn khác nghĩa, là từ đồng âm dị nghĩa.

Chữ Duyên A410

Duyên - Nợ - Tình


Ta với mình không duyên chẳng nợ
Mình với ta không nợ chẳng duyên
Cớ sao lại vướng u phiền
Cớ sao năm tháng triền miên u hòai

Nếu chẳng phải năm xưa gặp gỡ
Thì hôm nay chẳng lỡ vì duyên
Nay đâu có cảnh thuyền quyên
Má son phai lạt mong duyên anh hùng

Cũng bởi chữ tình chung đã hứa
Nên nợ tình người hứa đa mang
Chữ duyên vốn chẳng đá vàng
Mà sao rũ được đá vàng tình chung

Đông Tảo

TM sưu tầm

Về Đầu Trang Go down
 
Chữ Duyên
Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
daovien.net :: VƯỜN VĂN :: BIÊN KHẢO, BÌNH LUẬN THƠ VĂN-