Trang ChínhTìm kiếmVietUniĐăng kýĐăng Nhập
Bài viết mới
Những Bài Pháp Thoại Luật Nghi HT Thích Lệ Trang by mytutru Yesterday at 22:34

Thơ nối tiếp by buixuanphuong09 Yesterday at 19:41

Khéo Tay Thiệt by mytutru Yesterday at 19:31

Thơ Nguyễn Thành Sáng by Nguyễn Thành Sáng Yesterday at 12:23

Một thoáng Phù Tang by Trà Mi Yesterday at 10:08

Từ chuyện tổ chim suy ngẫm về giáo dục by Trà Mi Yesterday at 09:59

Cảm nhận về tử vi năm 2020 tuổi Canh Tuất nam mạng tại xemvanmenh.net by Ngocdung368 Thu 21 Nov 2019, 16:13

Góc Vườn Đào 2019 by mytutru Thu 21 Nov 2019, 14:10

cây đa bụi chuối by mytutru Thu 21 Nov 2019, 13:42

Ở không by unikey Thu 21 Nov 2019, 12:22

trang thơ Đường Luật VMH by Trà Mi Thu 21 Nov 2019, 10:13

Còn quậy chưa "về" by buixuanphuong09 Thu 21 Nov 2019, 07:47

Chuyện Lãng Tử by Đặng Thế Dương Wed 20 Nov 2019, 20:24

Qua thời gian by Hoa mộc Wed 20 Nov 2019, 18:51

Câu đối NGỰA 2 by Việt Đường Wed 20 Nov 2019, 15:25

Sưu tập Bộ cánh vảy 3 by buixuanphuong09 Wed 20 Nov 2019, 14:49

Chúc Mừng Ngày Nhà Giáo 20.11 by mytutru Wed 20 Nov 2019, 14:34

THƠ HOẠ NGOÀI by buixuanphuong09 Wed 20 Nov 2019, 14:05

VỊNH PHONG CẢNH by buixuanphuong09 Wed 20 Nov 2019, 13:32

KÍNH TẶNG THẦY by Ai Hoa Wed 20 Nov 2019, 11:45

KÍNH CHÚC THẦY TỶ NHÂN NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM by Ai Hoa Wed 20 Nov 2019, 10:46

CÔNG DỤNG LÁ BÀNG THUỐC HAY by mytutru Wed 20 Nov 2019, 10:42

Duyên Số Gặp Ma by bounthanh sirimoungkhoune Wed 20 Nov 2019, 08:37

Ca Dao by bounthanh sirimoungkhoune Wed 20 Nov 2019, 08:35

DUYÊN TÌNH by nguoidienviyeunguoi Tue 19 Nov 2019, 14:50

CÒN NHỚ..CHƯA QUÊN - THƠ NGUYÊNHOANG. by NGUYÊNHOANG Tue 19 Nov 2019, 09:49

Giai Điệu Quê hương - Trần Đức Phổ by Trần Đức Phổ Tue 19 Nov 2019, 01:27

Thơ Tình Trần Đức Phổ by Trần Đức Phổ Tue 19 Nov 2019, 01:24

XƯỚNG - HỌA Cẩn Vũ by mytutru Mon 18 Nov 2019, 14:16

TRI ÂN by buixuanphuong09 Sun 17 Nov 2019, 18:43

Tự điển
* Tự Điển Hồ Ngọc Đức



* Tự Điển Hán Việt
Hán Việt
Thư viện nhạc phổ
Tân nhạc ♫
Nghe Nhạc
Cải lương, Hài kịch
Truyện Audio
Âm Dương Lịch
Ho Ngoc Duc's Lunar Calendar
Đăng Nhập
Tên truy cập:
Mật khẩu:
Đăng nhập tự động mỗi khi truy cập: 
:: Quên mật khẩu
Share | 
 

 Vị “lưỡng quốc trạng nguyên” tể tướng duy nhất của Đại Việt

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down 
Tác giảThông điệp
Trà Mi

Trà Mi

Tổng số bài gửi : 3993
Registration date : 01/04/2011

Vị “lưỡng quốc trạng nguyên” tể tướng duy nhất của Đại Việt   Empty
Bài gửiTiêu đề: Vị “lưỡng quốc trạng nguyên” tể tướng duy nhất của Đại Việt    Vị “lưỡng quốc trạng nguyên” tể tướng duy nhất của Đại Việt   I_icon13Fri 08 Nov 2019, 08:19

Vị lưỡng quốc trạng nguyên tể tướng duy nhất của Đại Việt

Trần Hưng

Câu chuyện về vị tể tướng nước Việt và cũng là lưỡng quốc trạng nguyên này có liên quan đến dòng họ nổi tiếng ở vùng Kinh Bắc là họ Nguyễn Đăng, một trong “tứ gia vọng tộc” của nước Việt.


Vị “lưỡng quốc trạng nguyên” tể tướng duy nhất của Đại Việt   Nguyen11

Vị tể tướng nước Việt kiêm lưỡng quốc trạng nguyên lừng danh sử sách
(Ảnh minh họa qua giadinh.net.vn)


Dòng dõi khoa bảng nổi tiếng nước nhà

Theo ghi chép từ gia phả của dòng họ Nguyễn Đăng thì: “Dòng họ Nguyễn Đăng trước sau có lịch sử 600 năm, bốn vị tổ ban đầu đều dạy học, đời thứ năm trở đi bước vào thời kỳ khoa bảng, kể từ năm 1443 đến năm 1918 trong khoảng 475 năm có 91 người đỗ đạt, trong đó 6 tiến sĩ, thám hoa và trạng nguyên, 7 giám sinh, 25 hiệu sinh, 2 tú tài, 5 thiếu khanh, tổng giáo và huyện thừa.”

Nguyễn Đăng là một dòng họ nổi tiếng khoa bảng và hiển đạt ở vùng Kinh Bắc, nhiều đời đều có người đỗ đạt làm quan to trong triều.


Vị “lưỡng quốc trạng nguyên” tể tướng duy nhất của Đại Việt   Nguyen12

Nhà thờ họ Nguyễn Đăng. (Ảnh qua languudiem.com)


Nhiều người trong họ Nguyễn Đăng học giỏi, dù không đỗ đại khoa nhưng vẫn được giữ chức quan cao trong triều. Có thể lấy một vài ví dụ như: Nguyễn Đăng Cảo đỗ thám hoa năm 1683 làm quan ở Hàn lâm viện đến chức đô ngự sử, lại có tài ứng đối bang giao làm cho sứ nhà Thanh phải nhiều phen kinh ngạc và thán phục; em trai Nguyễn Đăng Cảo là Nguyễn Đăng Minh năm 16 tuổi trúng sinh đồ, 22 tuổi đỗ tiến sĩ , làm quan đến chức tế tửu ở trường Quốc Tử Giám. Nhưng nổi tiếng nhất họ Nguyễn Đăng có lẽ là tể tướng Nguyễn Đăng Đạo.

Đứa trẻ lạ

Vợ ông Nguyễn Đăng Minh sinh ra Nguyễn Đăng Đạo vào năm 1651 ở làng Hoài Bão (tên nôm là làng Bịu), huyện Tiên Du, vùng đất trù phú của Kinh Bắc xưa kia. Nơi đây đồi núi nhấp nhô xen lẫn với những cánh đồng lúa bát ngát đẹp như tranh vẽ cùng những câu chuyện dân gian được truyền tụng hết đời này đến đời khác.

Tương truyền khi phu nhân ông Đăng Minh là bà Ngọc Nhĩ có thai, một đêm vào mùa hạ trăng sáng, bà ra giếng lấy nước, chợt có một ngôi sao sáng lấp lánh rơi vào thùng nước, bà bèn mang thùng nước về dùng, sau đó sinh ra Đăng Đạo.

Năm Đăng Đạo 3, 4 tuổi thì được người bác là thám hoa Nguyễn Đăng Cảo đưa đi theo cùng khi đón tiếp sứ Trung Hoa. Sứ nhà Thanh vốn là người giỏi xem tướng, nhìn Đăng Đạo đã nói rằng: “Thiên sơn vạn thủy, lam chướng bất xâm, chơn kỳ đồng dã”, nghĩa là: Dặm ngàn non nước mà lam chướng không xâm phạm nổi, thì quả là đứa trẻ lạ.


Vị “lưỡng quốc trạng nguyên” tể tướng duy nhất của Đại Việt   Nguyen11

Cậu bé Đăng Đạo có sự thông minh và tư chất hơn người.
(Tranh minh họa qua truyenxuatichcu.com)


Khi Đăng Đạo lên 6 tuổi thì được gia đình cho đi học. Ngay những ngày đầu cậu bé Đăng Đạo đã cho thấy sự thông minh và tư chất hơn người. Đường đi học phải qua cầu Trợ, tục gọi là cầu Giếng. Những hôm trời rét đậm Đăng Đạo phải vào cầu trú chân cho đỡ rét. Trong dân gian còn lưu truyền câu chuyện quan huyện Tiên Du đi qua cầu đúng lúc Đăng Đạo đang nằm trong cầu cho đỡ rét mà không dậy chào. Quan quát hỏi thì được biết đây là học trò trong huyện, liền bắt phải làm một bài thơ mô tả cảnh trời rét.

Đăng Đạo liền ứng khẩu rằng:

Vi vu gió thổi, bụi lầm đường,
Rét phải nằm co, há phải cuồng!
Cá chửa giương vây miền Bắc Hải,
Rồng còn cuộn khúc bãi Nam Dương.
Cất đầu ngón đợi kiền khôn đế,
Uốn gối mong chầu cảnh thổ vương,
Bĩ hễ cực rồi, rồi đến thái,
Sang xuân đầm ấm lại nghênh ngang


Quan nghe thấy có khẩu khí, liền tha cho Đăng Đạo.

Mệnh viết trạng nguyên, lại có duyên với nhà Phật

Trên đường đi học, Đăng Đạo cũng hay qua chùa Phật Tích nằm trên núi Lạn Kha do vua Anh Tông nhà Lý dựng lên. Thời đấy chùa do thiền sư Chuyết Công làm trụ trì. Ông được biết đến là người từng đi thuyền vượt biển chở hơn ba vạn quyển kinh Tam Tạng sang nước Nam.

Thiền sư Chuyết Công rất yêu quý Đăng Đạo. Mỗi lần cậu bé qua chùa, thiền sư nhìn thấy đều mời vào chùa chơi, rồi lấy hộp trầu cau ra mời. Một hôm Đăng Đạo đùa tinh nghịch bèn viết một chữ “Hiến” (献) vào đáy hộp rồi đi học.


Vị “lưỡng quốc trạng nguyên” tể tướng duy nhất của Đại Việt   Nguyen13

Chùa Phật Tích. (Ảnh qua mytour.vn)


Lúc Đăng Đạo trở về qua chùa, thiền sư mời vào và nói rằng chữ “Hiến” (献 – nghĩa là dâng, tặng) là do chữ “Nam” (南 – nghĩa là phương Nam) và chữ “Khuyển” (犬 – nghĩa bóng là kẻ dưới trung thành) hợp thành. Vậy nên chữ “Hiến” có hàm nghĩa là Đăng Đạo sẽ là một bề tôi của triều đình nước Nam. Thiền sư tiếp lời: “Ta vốn biết nhà thầy sẽ là Trạng nguyên của nước Nam, nhưng thầy có muốn nổi tiếng cả ở triều đình Trung Quốc hay không?”

Đăng Đạo nghe thì giật mình sụp lạy. Bấy giờ thiền sư đưa một quyển sách rồi nói: “Đó là một quyển sách quý, nhà thầy nên đọc kỹ sẽ thành tài.”

Từ đó Đăng Đạo vốn đã có trí tuệ hơn người, lại có thêm trí huệ của nhà Phật, nên ông hiểu được ý nghĩa của đời người. Câu chuyện về cuộc gặp gỡ giữa Đăng Đạo và thiền sư Chuyết Công vẫn được người làng Hoài Bão lưu truyền đến nay.

Mối duyên tiền định


Được sự dạy dỗ của cha là tiến sĩ Nguyễn Đăng Minh và bác ruột là thám hoa Nguyễn Đăng Cảo nên Đăng Đạo có được kiến thức rất sâu rộng. Năm 16 tuổi, cậu đi thi và đỗ tam trường (tú tài).

Trong thời gian này, dân gian còn lưu truyền câu chuyện về mối duyên của Đăng Đạo và con gái của tướng quân Ngô Hiến Hầu.

Số là Đăng Đạo cùng bạn bè lên kinh thành chơi tết Nguyên tiêu, đi qua chùa Báo Thiên liền bắt gặp một chếc kiệu song loan dừng lại trước cổng chùa với các nữ tỳ và lính lệ theo hầu. Đột nhiên Đăng Đạo bồi hồi không thể nhấc chân lên được.


Vị “lưỡng quốc trạng nguyên” tể tướng duy nhất của Đại Việt   Nguyen14

Chùa Báo Thiên nổi tiếng bậc nhất kinh thành khi xưa.
(Ảnh qua sggp.org.vn)


Thấy có chàng trai lạ đứng trước kiệu chặn mất đường, đám lính lệ quát tháo, giơ roi dọa đánh nhưng Đăng Đạo chẳng hề màng tới. Thiếu nữ ngồi trong kiệu bỗng cất tiếng nhắc khéo bọn lính lệ: “Hội vui cảnh đẹp, mọi người cùng du chơi thưởng ngoạn, các ngươi chớ nạt nộ người ta như thế”. Nói rồi người ngồi trong kiệu lại bảo lính lệ nép vào lề đường mà đi.


Vị “lưỡng quốc trạng nguyên” tể tướng duy nhất của Đại Việt   Nguyen15

Đăng Đạo cùng bạn bè lên kinh thành chơi tết Nguyên tiêu, đi qua chùa Báo Thiên liền bắt gặp một chếc kiệu song loan dừng lại trước cổng chùa.
(Tranh minh họa: Trí Thức VN)


Đăng Đạo suy nghĩ người con gái này quả là nhân hậu, liền quyết định đi theo xem nhà nàng ở đâu. Khi kiệu song loan dừng lại trước một dinh thự lớn, Đăng Đạo dò hỏi quán nước gần đấy thì được biết đây là nhà của tướng quân Ngô Hiến Hầu, là người có công lớn nên được cử coi cấm binh, chỉ huy việc quân của cả kinh thành.

Về xóm trọ, Đăng Đạo cứ nghĩ về người thiếu nữ nọ, cảm thấy dường như là đã quen biết từ kiếp nào, không biết có duyên phận được gặp lại hay không, cứ như là có mối duyên tiền định, nên quyết tâm muốn gặp nàng một lần nữa. Biết thân phận của mình chưa thể đường đường chính chính gặp con gái tướng quân, nên Đăng Đạo dò hỏi, làm quen với những người hầu, rồi tỉ mỉ tìm cách đột nhập vào dinh phủ của tướng quân.


Vị “lưỡng quốc trạng nguyên” tể tướng duy nhất của Đại Việt   Nguyen16

Thân phận Đăng Đạo chắc chắn không thể vào gặp được con gái vị tướng quân trấn thủ kinh thành.
(Tranh minh họa qua kienthuc.net.vn)


Cuối cùng, một đêm nọ, Đăng Đạo quyết định trèo vào phủ tướng quân, vượt qua các lớp canh phòng đến được nơi ở của người thiếu nữ nọ. Tuy nhiên khi đến được rồi thì Đăng Đạo cũng không hành xử như kẻ gian, mà lớn tiếng nói chuyện, bày tỏ tấm lòng chính trực với cô gái, kinh động tới toàn bộ dinh phủ.

Ngô Hiến Hầu hay tin thì nổi giận đến xem kẻ nào to gan dám đêm hôm đột nhập vào nơi ở của con gái mình. Nhưng khi vị tướng quân nhìn thấy chàng trai hiền lành, nói năng nho nhã, rõ ràng chững chạc thì không đánh đập mà giải lên quan tham tụng là Phạm Công Trứ luận tội.

Lúc này có vị quan họ Phạm làm việc ở Nội viên vốn có quen biết và nghe tiếng nhà họ Nguyễn Đăng, tình cờ biết chuyện liền nói đỡ rằng:

Kẻ làm việc phi thường ắt có tài khác thường. Tên này chắc có tài cán, hoài bão gì đây. Chi bằng xem nó có tài gì không. Nếu có thì nhân đó tác thành cho nó. Còn là loại côn đồ thì đánh chết chưa muộn.

Ngô Hiến Hầu thấy thế cũng hợp lý, nên ra đề yêu cầu Đăng Đạo làm bài văn để xem tài. Đăng Đạo viết liền một mạch rồi trình lên, các quan xem xong bài phú thì đều phải trầm trồ khen hay, quả nhiên kẻ dám đột nhập mà lại còn dám lớn tiếng trong dinh phủ người chỉ huy quân cấm vệ kinh thành thì tất không thể tầm thường.

Lúc này vị quan họ Phạm mới nói thêm vào: “Ngàn vàng cũng chẳng tìm được đứa rể quý như thế đâu!”. Ngô Hiến Hầu bị bài phú tuyệt tác của Nguyễn Đăng Đạo làm cảm phục, khiến ông ta liên tục trầm trồ khen hay, hỏi quê quán xuất thân của Đăng Đạo rồi tha cho về.

Câu chuyện về vụ án trên đây được ghi chép cẩn thận trong cuốn “Lan Trì kiến văn lục” của tri phủ quốc oai Vũ Trinh. Vụ án ly kỳ này không chỉ được ghi chép lại trong quá trình xét xử mà còn được dân gian truyền lại cho đến nay.

(còn tiếp)
Về Đầu Trang Go down
 
Vị “lưỡng quốc trạng nguyên” tể tướng duy nhất của Đại Việt
Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
daovien.net :: GIẢI TRÍ :: Quê Hương yêu dấu :: Danh nhân nước Việt-