Trang ChínhTrợ giúpTìm kiếmVietUniĐăng kýĐăng Nhập
Bài viết mới
Chưa “về” còn quậy by Phương Nguyên Yesterday at 22:57

CHUYỆN VỤN (Phương Nguyên) by Phương Nguyên Yesterday at 22:50

Thơ Nguyễn Thành Sáng by Nguyễn Thành Sáng Yesterday at 21:57

Xướng Họa 2018 by mytutru Yesterday at 17:15

Quán Tạp Kỹ - Đồng Bằng Nam Bộ by mytutru Yesterday at 17:07

Thơ Nguyên Hữu by Nguyên Hữu Yesterday at 13:51

Hoa gieo tứ tuyệt 3 by buixuanphuong09 Yesterday at 12:26

Bộ sưu tập côn trùng 2 by buixuanphuong09 Yesterday at 10:12

Họa thơ Thiên Mytutru by buixuanphuong09 Yesterday at 09:20

Câu đối NGỰA 2 by HanSiNguyen Yesterday at 07:54

TÌNH BUỒN by lehong Yesterday at 01:49

GÓC NHỎ LỆ HỒNG by lehong Yesterday at 01:22

THỨ BẢY BUỒN! by Phương Nguyên Sat 15 Dec 2018, 22:36

Thơ Thiền (Tuệ Hành Trụ Tọa Ngọa) by mytutru Sat 15 Dec 2018, 16:09

cây đa bụi chuối by Trà Mi Sat 15 Dec 2018, 08:51

KIẾP by mytutru Sat 15 Dec 2018, 07:13

Khổ và vui by mytutru Sat 15 Dec 2018, 06:38

12 CUNG HOÀNG ĐẠO by Trà Mi Fri 14 Dec 2018, 12:11

Nhớ Về Trại Tỵ Nạn Galang by Trà Mi Fri 14 Dec 2018, 11:59

Những Con Mắt Trần Gian - Hàn Lệ Nhân by Trà Mi Fri 14 Dec 2018, 11:55

Đức Phật Và Nàng by Sydney Fri 14 Dec 2018, 06:28

MONG ĐỢI NGẬM NGÙI. by Phương Nguyên Thu 13 Dec 2018, 23:11

THỀ by Phương Nguyên Thu 13 Dec 2018, 22:49

Năm Triền Cái by mytutru Thu 13 Dec 2018, 20:16

XƯỚNG - HỌA Cẩn Vũ by Cẩn Vũ Thu 13 Dec 2018, 17:24

Sáng sớm by Tuệ Độ Thu 13 Dec 2018, 14:54

Chiếc nón bài thơ by Gió Bụi Thu 13 Dec 2018, 08:43

Thơ Hoàng Liên Sơn by Hoàng Liên Sơn Wed 12 Dec 2018, 20:25

Cách Làm Muối Rau Răm by mytutru Wed 12 Dec 2018, 13:44

BÊN LỀ CUỘC ĐỜI by HanSiNguyen Wed 12 Dec 2018, 04:58

Tự điển
* Tự Điển Hồ Ngọc Đức



* Tự Điển Hán Việt
Hán Việt
Thư viện nhạc phổ
Tân nhạc ♫
Nghe Nhạc
Cải lương, Hài kịch
Truyện Audio
Âm Dương Lịch
Ho Ngoc Duc's Lunar Calendar
Đăng Nhập
Tên truy cập:
Mật khẩu:
Đăng nhập tự động mỗi khi truy cập: 
:: Quên mật khẩu
Share | 
 

 Khái quát về hệ thống ngữ âm của 3 vùng phương ngữ

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down 
Tác giảThông điệp
Shiroi

avatar

Tổng số bài gửi : 19887
Registration date : 23/11/2007

Bài gửiTiêu đề: Khái quát về hệ thống ngữ âm của 3 vùng phương ngữ   Sat 07 Jan 2012, 22:24

Khái quát về hệ thống ngữ âm của 3 vùng phương ngữ


Hiện nay, chuẩn ngữ âm chưa được chính thức quy định. Nếu ta lấy hệ thống âm vị tiếng Việt được phản ánh qua chính tả làm chuẩn để khảo sát sự khác nhau của 3 phương ngữ nói trên thì có thể nêu lên những đặc trưng ngữ âm chủ yếu như sau:


  1. Những đặc điểm ngữ âm của phương ngữ Bắc


    1.1. Hệ thống thanh điệu

    - Số lượng: 6 thanh.

    - Khu biệt: đối lập từng đôi một về âm vực và âm điệu.


    1.2. Hệ thống phụ âm đầu

    - Số lượng: 20 âm vị.

    - Trong số 20 âm vị trên, không có những phụ âm ghi trong chính tả là s, r, gi, tr. Tức là không phân biệt giữa: s/x, r/d/gi, tr/ch.


    1.3. Hệ thống âm cuối

    - Số lượng: Có đủ các âm cuối ghi trong chính tả.

    - Có 3 cặp âm cuối nằm trong thế phân bố bổ sung là:

    [-nh, -ch] đứng sau nguyên âm dòng trước: /i, e, ê/;

    [-ng, -k] đứng sau nguyên âm dòng giữa (hàng sau không tròn môi – theo cách gọi của GS. Đoàn Thiện Thuật): /ư, ơ, â, a/.

    [-ngm, kp] đứng sau nguyên âm dòng sau tròn môi: /u, ô, o/.

    Trong chính tả, đôi phụ âm thứ 3 này không được thể hiện phân biệt với đôi phụ âm thứ 2, mặc dù chúng được phát âm khác nhau (cặp thứ 2 là các âm cuối mở, còn cặp thứ 3 lại là các âm cuối ngậm môi).


    1.4. Phương ngữ Bắc lại có thể được chia thành 3 vùng nhỏ hơn:

    - Phương ngữ vòng cung biên giới phía Bắc nước ta.

    Phần lớn người Việt ở khu vực này đều mới đến từ các tỉnh đồng bằng có mật độ cao như Thái Bình, Hà Nam Ninh (cũ). Do quá trình cộng cư xảy ra gần đây nên phương ngữ này phát triển theo hướng thống nhất với ngôn ngữ văn học, mang những nét khái quá chung của phương ngữ Bắc, và không chia manh mún thành nhiều thổ ngữ làng xã như phương ngữ Bắc ở các vùng đồng bằng – cái nôi của người Việt cổ.

    - Phương ngữ vùng Hà Nội và các tỉnh xung quanh (Hà Bắc (Bắc Ninh, Bắc Giang), Vĩnh Phú (Vĩnh Phúc, Phú Thọ), Hà Sơn Bình (Hà Tây, Hoà Bình), Hải Hưng (Hải Dương, Hưng Yên), Hải Phòng)

    Đây là vùng mang những đặc trưng tiêu biểu của phương ngữ Bắc.

    - Phương ngữ miền hạ lưu sông Hồng và ven biển (Thái Bình, Hà Nam Ninh, Quảng Ninh).

    Vùng này còn lưu giữ lại cách phát âm khu biệt d với gi,r ; s với x; tr với ch mà các phương ngữ Bắc khác không phân biệt nữa.


  2. Những đặc điểm ngữ âm của phương ngữ Trung


    2.1. Hệ thống thanh điệu

    Gồm 5 thanh điệu, khác với hệ thống thanh điệu phương ngữ Bắc cả về số lượng lẫn chất lượng.


    2.2. Hệ thống phụ âm đầu

    - Số lượng: 23 phụ âm.

    - Trong số 23 phụ âm trên, hơn phương ngữ Bắc 3 phụ âm uốn lưỡi /ş, z, / (chữ quốc ngữ ghi bằng s, r, tr). Trong nhiều thổ ngữ có 2 phụ âm bật hơi [ph, kh] (giống như chữ viết đã ghi lại) thay cho 2 phụ âm xát /f, χ/ trong phương ngữ Bắc.


    2.3. Hệ thống âm cuối

    Phụ âm /-ŋ, -k/ có thể kết hợp được với nguyên âm ở cả 3 hàng. Tuy vậy, trong những từ chính trị-xã hội mới xuất hiện gần đây vẫn có các cặp âm cuối [-nh, ch] và [-ngm, kp]


    2.4. Phương ngữ Trung cũng có thể chia thành 3 phương ngữ nhỏ hơn

    Cơ sở của sự phân chia này là sự khác nhau về thành điệu giữa 3 khu vực.

    - Phương ngữ Thanh Hoá

    Lẫn lộn thanh hỏi với thanh ngã (phát âm không phân biệt).

    Các thanh còn lại giống với phương ngữ Bắc.

    - Phương ngữ vùng Nghệ Tĩnh

    Không phân biệt thanh ngã với thanh nặng.

    Cả 5 thanh tạo thành một hệ thống thanh điệu khác với phương ngữ Bắc do có độ trầm lớn hơn.

    - Phương ngữ vùng Bình Trị Thiên

    Không phân biệt thanh hỏi và thanh ngã.


    Về mặt điệu tính lại giống với thanh điệu Nghệ Tĩnh. Riêng vùng Thừa Thiên-Huế có hệ thống vần và âm cuối giống phương ngữ Nam. Điều này có nguồn gốc lịch sử -xã hội. Vì vậy, do sự pha trộn phương ngữ Trung và phương ngữ Nam trong pưhơng ngữ Thừa Thiên-Huế, nên nó không tiêu biểu cho cả vùng. Tiêu biểu cho phương ngữ Trung là dải phương ngữ từ Nghệ Tĩnh đến sông Bến Hải.


  3. Những đặc điểm ngữ âm của phương ngữ Nam


    3.1. Hệ thống thanh điệu

    - Số lượng: 5 thanh.

    - Thanh ngã với thanh hỏi trùng làm một.

    - Xét về mặt điệu tính thì đây là một hệ thống khác với phương ngữ Trung và phương ngữ Bắc.


    3.2. Hệ thống phụ âm đầu

    - Số lượng: 23 phụ âm.

    - Có các phụ âm uốn lưỡi /ş, z, / (chữ viết ghi là s, r, tr). Ở Nam Bộ, có thể phát âm rung lưỡi [r]. So với các phương ngữ khác, phương ngữ Nam thiếu phụ âm /v/, nhưng lại có thêm âm [w] bù lại; không có âm /z/ và được thay thế bằng âm [j].


    3.3. Âm đệm /-w-/ đang biến mất dần trong phương ngữ Nam


    3.4. Phương ngữ Nam cũng mất đi nhiều vần so với phương ngữ Bắc và phương ngữ Trung. Và nó cũng thiếu cặp âm cuối /-ŋ, k/. Trong khi đó, cặp âm cuối [-ngm, kp] lại trở thành những âm vị độc lập.


    3.5. Phương ngữ Nam có thể chia thành 3 vùng nhỏ hơn

    - Vùng phương ngữ Quảng Nam-Quảng Ngãi:

    Vùng này khác các nơi khác ở sự biến động đa dạng của âm /a/ và /ă/ trong kết hợp với các âm cuối khác nhau.

    - Các phương ngữ Quy Nhơn đến Thuận Hải mang đặc trưng chung nhất của phương ngữ Nam.

    - Phương ngữ Nam Bộ đồng nhất các vần:

    -in, -it với -inh, -ich

    -un, -ut với -ung, -uc

    Vùng này cũng có khuynh hướng lẫn lộn s/x và tr/ch như phương ngữ Bắc. Nhưng trong ngôn ngữ thông tin đại chúng, trong các hoạt động văn hoá giáo dục, sự phân biệt các phụ âm này lại được duy trì rất có ý thức.


Sưu tầm
Về Đầu Trang Go down
 
Khái quát về hệ thống ngữ âm của 3 vùng phương ngữ
Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
daovien.net :: TRÚC LÝ QUÁN :: Tài Liệu-