IndexTrợ giúpTìm kiếmVietUniĐăng kýĐăng Nhập
Bài viết mới
Thịt nướng xiên sốt đậu phộng by Shiroi Yesterday at 23:46

Thân chào quý huynh tỷ . lâu không gặp hì hì .... by vancali96 Yesterday at 20:16

Trang thơ tự do - vu manh hung (vongvang) by vu manh hung Yesterday at 15:23

Một quả chanh nặng 2kg, giá 300.000 đồng! by THY OANH Yesterday at 14:08

Sài Gòn của tôi, 50 năm trước by THY OANH Yesterday at 13:59

Quán Tạp Kỹ - Đồng Bằng Nam Bộ by Thiên Hùng Yesterday at 06:54

Bộ tranh tình yêu từ những cánh hoa by Shiroi Yesterday at 03:51

Bánh mì matcha nhân tan chảy by Shiroi Yesterday at 03:29

Nghịch Thư Giản Một Chút by mytutru Sat 18 Feb 2017, 20:53

Họa Thơ by mytutru Sat 18 Feb 2017, 20:44

THƠ VUI CẨN VŨ. by mytutru Sat 18 Feb 2017, 20:38

Thơ Dzạ Lữ Kiều by dza lu kieu Sat 18 Feb 2017, 19:17

Câu đối NGỰA by Thiên Hùng Sat 18 Feb 2017, 12:57

Em là tất cả trong anh ... by Thiên Hùng Sat 18 Feb 2017, 06:03

Thơ Nguyễn Thành Sáng by Nguyễn Thành Sáng Fri 17 Feb 2017, 22:20

MẶC CÁI GIÀ NUA by buixuanphuong09 Fri 17 Feb 2017, 21:00

Truyện dã sử võ hiệp kỳ tình - Ái Hoa by Shiroi Fri 17 Feb 2017, 03:49

'Ế' by Shiroi Fri 17 Feb 2017, 03:34

Đậu hũ nhồi tôm sốt dầu hào by Shiroi Fri 17 Feb 2017, 03:12

HSN - MƯA by HanSiNguyen Thu 16 Feb 2017, 21:39

CHÚA ĐÃ ĐEM EM VỀ by HanSiNguyen Thu 16 Feb 2017, 20:56

BUỒN TÀN THU by HanSiNguyen Thu 16 Feb 2017, 20:51

XƯỚNG - HỌA Cẩn Vũ by Cẩn Vũ Thu 16 Feb 2017, 10:41

Bánh bao hoa hồng by Shiroi Thu 16 Feb 2017, 04:25

HUYỀN THOẠI SÔNG TRĂNG by đông hương Thu 16 Feb 2017, 03:38

ĐI TÌM MÙA XUÂN by HanSiNguyen Wed 15 Feb 2017, 21:32

Nhóm lại lửa Đường by buixuanphuong09 Wed 15 Feb 2017, 19:54

SỨc sống cuối đời by buixuanphuong09 Wed 15 Feb 2017, 19:46

Hoàng Vũ Luân by Hoàng Vũ Luân Wed 15 Feb 2017, 08:13

Tranh Thơ - Tàn Thu by Tàn Thu Wed 15 Feb 2017, 01:44

Tự điển
* Tự Điển Hồ Ngọc Đức



* Tự Điển Hán Việt
Hán Việt
Thư viện nhạc phổ
Tân nhạc ♫
Nghe Nhạc
Cải lương, Hài kịch
Truyện Audio
Âm Dương Lịch
Ho Ngoc Duc's Lunar Calendar
Share | 
 

 Chữ Duyên

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down 
Tác giảThông điệp
Trà Mi



Tổng số bài gửi : 482
Registration date : 01/04/2011

Bài gửiTiêu đề: Chữ Duyên   Thu 03 Nov 2011, 11:57

Duyên: Một Chữ Nhiều Nghĩa




Trong ngôn ngữ Việt có nhiều chữ đa nghĩa, một từ, một chữ mà hàm chứa nhiều nghĩa và quá trình tìm hiểu, nhận biết nội hàm của những từ ngữ này là công việc lý thú và cần thiết.

Chúng tôi xin nói đôi điều cảm nhận về chữ Duyên có vị trí đặc biệt trong tâm cảm người Việt, trong đời sống tinh cảm lứa đôi trai gái, vợ chồng của người Việt.

Duyên vốn là từ gốc Hán có nghĩa là nguyên nhân; duyên do, duyên cớ phát sinh ra sự việc. Sau hàng nghìn năm "giao duyên" với tiếng Việt, chữ Duyên mang nghĩa duyên số, duyên phận của con người. Ca dao xưa có câu:

Phải duyên thì gắn như keo
Trái duyên đuểnh đoảng như kèo đục vênh


để mô tả sự hợp duyên "gắn bó keo sơn" và lỗi duyên vênh váo, không ăn khớp như kèo đục vênh trong quan hệ vợ chồng.

Trong cảm thức của người Việt, duyên phận như cái gì tiền định, trừu tượng, mơ hồ, nên bà chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương mới có câu thơ chơi chữ Duyên thiên chưa thấy nhô đầu dọc - nghĩa là duyên trời chưa thành vợ chồng. Bài thơ Mời trầu cũng có câu:

Có phải duyên nhau thì thắm lại
Đừng xanh như lá, bạc như vôi.


Trong bộ môn nghệ thuật hát Chèo, có hẳn một điệu mang tên Duyên phận phải chiều và ca từ cổ có câu:

Đôi ta duyên phận phải chiều
Dây tơ hồng ai khéo se mà vấn vít...


Chính vì cho duyên là tiền định nên người Việt cổ mới coi chuyện vợ chồng là do ông tơ bà nguyệt lấy sợi chỉ hồng buộc vào nhau.

Hiểu một cách khái quát nhất Duyên chỉ sự tương hợp tinh thần tình cảm bên trong giữa người và người. Câu thơ cổ:

Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ
Vô duyên đối diện bất tương phùng


nghĩa là có duyên thì xa vạn dặm cũng có thể gặp gỡ, vô duyên thì đối mặt nhau cũng không thể có sự tương thân hài hoà.

Ngoài nghĩa duyên phận, Duyên còn hàm nghĩa chỉ vẻ đẹp trong ăn nói, tính tình, ứng xử của người con gái.


Trong Mười thương như là chuẩn mực về người con gái thời xưa, có một điều thương là ăn nói mặn mà có duyên.

Người ta có thể khen: "Cô ấy có học có khác, ăn nói có duyên quá!" - nghĩa là cô gái nói chuyện hợp tâm lý người nghe, câu chuyện ý nhị, có văn hoá.

Duyên cũng có khi chỉ vẻ đẹp son trẻ bên ngoài. Ca dao có câu:

Còn duyên kẻ đón người đưa
Hết duyên đi sớm về trưa mặc người.


Ca từ quan họ cũng có câu mang nghĩa tương tự:

Còn duyên buôn nụ bán hoa
Hết duyên ngồi gốc cây đa đợi người.


Trong cảm thức của người Việt, có sự phân định Tình và Duyên mặc dù hai chữ này đều chỉ quan hệ tình cảm lứa đôi trai gái, vợ chồng.

Nếu như Duyên là tiền định, có sẵn trong duyên số mỗi người thì Tình là sự gặp gỡ tình cờ trong hiện tại. Ca từ hò Huế có câu:

Tình về Đại Lược
Duyên ngược Kim Long


là sự phân định ấy.

Trong tiếng Việt còn có một từ Duyên gốc Hán nữa có nghĩa là men theo, nương theo, Duyên Hải - chỉ miền đất ven biển, men theo nước biển. Chữ Duyên ấy đồng âm, đồng tự, song hoàn toàn khác nghĩa, là từ đồng âm dị nghĩa.



Duyên - Nợ - Tình


Ta với mình không duyên chẳng nợ
Mình với ta không nợ chẳng duyên
Cớ sao lại vướng u phiền
Cớ sao năm tháng triền miên u hòai

Nếu chẳng phải năm xưa gặp gỡ
Thì hôm nay chẳng lỡ vì duyên
Nay đâu có cảnh thuyền quyên
Má son phai lạt mong duyên anh hùng

Cũng bởi chữ tình chung đã hứa
Nên nợ tình người hứa đa mang
Chữ duyên vốn chẳng đá vàng
Mà sao rũ được đá vàng tình chung

Đông Tảo

TM sưu tầm

Về Đầu Trang Go down
 
Chữ Duyên
Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
daovien.net :: VƯỜN VĂN :: BIÊN KHẢO, BÌNH LUẬN THƠ VĂN-