Trang ChínhTrợ giúpTìm kiếmVietUniĐăng kýĐăng Nhập
Bài viết mới
THÀNH KINH PHÂN ƯU-CHỦ TỊCH NƯỚC TRẦN ĐẠI QUANG by Hansy Today at 20:24

ĐỌC VÀ NGẪM VỀ NỖI NHỚ TRONG THƠ CỦA TỶ PHƯƠNG NGUYÊN by Trăng Today at 20:19

Thơ Hoàng Liên Sơn by Hoàng Liên Sơn Today at 15:36

KHÚC TÌNH SỬ - Hansy by Hansy Today at 15:01

HÀO HÙNG SỬ VIỆT by Hansy Today at 15:00

VẮNG THẦY by Trà Mi Today at 14:48

Thơ Nguyên Hữu by Nguyên Hữu Today at 13:27

Âm Mưu Hán Hoá by tvqm Today at 12:01

Thơ THỬ NGHIỆM - Hansy by Hansy Today at 11:48

BÌNH THƠ - Hansy by Hansy Today at 11:46

Thơ Nguyễn Thành Sáng by Nguyễn Thành Sáng Today at 10:50

Chúc Mừng Sinh Nhật Cẩn Vũ by mytutru Today at 10:06

TƯƠNG TƯ by Phương Nguyên Today at 07:59

THỜI TRANG và LỊCH SỬ - Trần thị LaiHồng by Trà Mi Today at 07:56

LỀU THƠ NHẠC by Trà Mi Today at 07:33

BẮT GIÒ 3 : AI LÀ THỦ PHẠM KHIẾN CHỦ TịCH NƯỚC TỪ TRẦN ? by Trà Mi Today at 07:20

EM KHÔNG SAO .... by Trà Mi Today at 07:04

HOA GIEO TỨ TUYỆT 2 by buixuanphuong09 Today at 04:24

Bộ sưu tập Côn trùng by buixuanphuong09 Today at 03:41

GÓC NHỎ LỆ HỒNG by lehong Today at 02:35

TÌNH BUỒN by lehong Today at 02:24

MỘT CHÚT TIẾU by lehong Today at 02:14

Cho Trăng hỏi xíu by buixuanphuong09 Yesterday at 17:51

Chưa “về” còn quậy by buixuanphuong09 Yesterday at 16:59

SAIGON " BẠC XỈU" by Phương Nguyên Yesterday at 12:24

California - Đạo Luật SB 895 by Thiên Hùng Yesterday at 10:30

Chiến Tranh Thương Mại Mỹ-Trung by tvqm Yesterday at 03:38

Những sự kiện và tin đồn xung quanh cái chết bí ẩn của Trần Đại Quang by tvqm Yesterday at 03:13

Chúc Mừng Trung Thu by mytutru Yesterday at 02:51

ĐƯỜNG XA ƯỚT MƯA by Phương Nguyên Sun 23 Sep 2018, 19:36

Tự điển
* Tự Điển Hồ Ngọc Đức



* Tự Điển Hán Việt
Hán Việt
Thư viện nhạc phổ
Tân nhạc ♫
Nghe Nhạc
Cải lương, Hài kịch
Truyện Audio
Âm Dương Lịch
Ho Ngoc Duc's Lunar Calendar
Đăng Nhập
Tên truy cập:
Mật khẩu:
Đăng nhập tự động mỗi khi truy cập: 
:: Quên mật khẩu
Share | 
 

 Chữ Duyên

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down 
Tác giảThông điệp
Trà Mi

avatar

Tổng số bài gửi : 1708
Registration date : 01/04/2011

Bài gửiTiêu đề: Chữ Duyên   Thu 03 Nov 2011, 11:57

Duyên: Một Chữ Nhiều Nghĩa




Trong ngôn ngữ Việt có nhiều chữ đa nghĩa, một từ, một chữ mà hàm chứa nhiều nghĩa và quá trình tìm hiểu, nhận biết nội hàm của những từ ngữ này là công việc lý thú và cần thiết.

Chúng tôi xin nói đôi điều cảm nhận về chữ Duyên có vị trí đặc biệt trong tâm cảm người Việt, trong đời sống tinh cảm lứa đôi trai gái, vợ chồng của người Việt.

Duyên vốn là từ gốc Hán có nghĩa là nguyên nhân; duyên do, duyên cớ phát sinh ra sự việc. Sau hàng nghìn năm "giao duyên" với tiếng Việt, chữ Duyên mang nghĩa duyên số, duyên phận của con người. Ca dao xưa có câu:

Phải duyên thì gắn như keo
Trái duyên đuểnh đoảng như kèo đục vênh


để mô tả sự hợp duyên "gắn bó keo sơn" và lỗi duyên vênh váo, không ăn khớp như kèo đục vênh trong quan hệ vợ chồng.

Trong cảm thức của người Việt, duyên phận như cái gì tiền định, trừu tượng, mơ hồ, nên bà chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương mới có câu thơ chơi chữ Duyên thiên chưa thấy nhô đầu dọc - nghĩa là duyên trời chưa thành vợ chồng. Bài thơ Mời trầu cũng có câu:

Có phải duyên nhau thì thắm lại
Đừng xanh như lá, bạc như vôi.


Trong bộ môn nghệ thuật hát Chèo, có hẳn một điệu mang tên Duyên phận phải chiều và ca từ cổ có câu:

Đôi ta duyên phận phải chiều
Dây tơ hồng ai khéo se mà vấn vít...


Chính vì cho duyên là tiền định nên người Việt cổ mới coi chuyện vợ chồng là do ông tơ bà nguyệt lấy sợi chỉ hồng buộc vào nhau.

Hiểu một cách khái quát nhất Duyên chỉ sự tương hợp tinh thần tình cảm bên trong giữa người và người. Câu thơ cổ:

Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ
Vô duyên đối diện bất tương phùng


nghĩa là có duyên thì xa vạn dặm cũng có thể gặp gỡ, vô duyên thì đối mặt nhau cũng không thể có sự tương thân hài hoà.

Ngoài nghĩa duyên phận, Duyên còn hàm nghĩa chỉ vẻ đẹp trong ăn nói, tính tình, ứng xử của người con gái.


Trong Mười thương như là chuẩn mực về người con gái thời xưa, có một điều thương là ăn nói mặn mà có duyên.

Người ta có thể khen: "Cô ấy có học có khác, ăn nói có duyên quá!" - nghĩa là cô gái nói chuyện hợp tâm lý người nghe, câu chuyện ý nhị, có văn hoá.

Duyên cũng có khi chỉ vẻ đẹp son trẻ bên ngoài. Ca dao có câu:

Còn duyên kẻ đón người đưa
Hết duyên đi sớm về trưa mặc người.


Ca từ quan họ cũng có câu mang nghĩa tương tự:

Còn duyên buôn nụ bán hoa
Hết duyên ngồi gốc cây đa đợi người.


Trong cảm thức của người Việt, có sự phân định Tình và Duyên mặc dù hai chữ này đều chỉ quan hệ tình cảm lứa đôi trai gái, vợ chồng.

Nếu như Duyên là tiền định, có sẵn trong duyên số mỗi người thì Tình là sự gặp gỡ tình cờ trong hiện tại. Ca từ hò Huế có câu:

Tình về Đại Lược
Duyên ngược Kim Long


là sự phân định ấy.

Trong tiếng Việt còn có một từ Duyên gốc Hán nữa có nghĩa là men theo, nương theo, Duyên Hải - chỉ miền đất ven biển, men theo nước biển. Chữ Duyên ấy đồng âm, đồng tự, song hoàn toàn khác nghĩa, là từ đồng âm dị nghĩa.



Duyên - Nợ - Tình


Ta với mình không duyên chẳng nợ
Mình với ta không nợ chẳng duyên
Cớ sao lại vướng u phiền
Cớ sao năm tháng triền miên u hòai

Nếu chẳng phải năm xưa gặp gỡ
Thì hôm nay chẳng lỡ vì duyên
Nay đâu có cảnh thuyền quyên
Má son phai lạt mong duyên anh hùng

Cũng bởi chữ tình chung đã hứa
Nên nợ tình người hứa đa mang
Chữ duyên vốn chẳng đá vàng
Mà sao rũ được đá vàng tình chung

Đông Tảo

TM sưu tầm

Về Đầu Trang Go down
 
Chữ Duyên
Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
daovien.net :: VƯỜN VĂN :: BIÊN KHẢO, BÌNH LUẬN THƠ VĂN-