IndexTrợ giúpTìm kiếmVietUniĐăng kýĐăng Nhập
Bài viết mới
Hơn 3.000 bài thơ tình Phạm Bá Chiểu by phambachieu Today at 13:12

Cảnh Nhàn Luyện Chí by Bảo Minh Trang Today at 12:50

GÓP BÀN TAY by buixuanphuong09 Today at 10:00

Thơ kelangthang by tranthingocxuan Yesterday at 22:35

Chiếc nón bài thơ by tranthingocxuan Yesterday at 22:24

Thơ Nguyễn Thành Sáng by Nguyễn Thành Sáng Yesterday at 21:13

Thơ Dzạ Lữ Kiều by dza lu kieu Yesterday at 14:59

Thơ Thanh Trắc Nguyễn Văn toàn tập by thanhtracnguyenvan Yesterday at 13:53

Nhờ Admin và kỹ thuật giúp đỡ by Shiroi Yesterday at 02:54

Tình yêu, và dòng chảy thời gian by Time Wed 26 Apr 2017, 23:01

SỨc sống cuối đời by buixuanphuong09 Wed 26 Apr 2017, 20:41

Bốn Trụ Luyện Đường Thi 2014 - 2017 by mytutru Wed 26 Apr 2017, 12:25

Cách gởi bài viết by Trà Mi Wed 26 Apr 2017, 11:51

MẮT NÂU VỀ CHƯA by HanSiNguyen Wed 26 Apr 2017, 05:32

DẤU CHÂN TRẦN THẾ by BachVanNhi Wed 26 Apr 2017, 04:26

Thơ Tàn Thu by Tàn Thu Tue 25 Apr 2017, 00:35

BỒ NHÍ KHÁC XA VỢ HIỀN by Ma Nu Mon 24 Apr 2017, 23:44

CÁM ƠN BẠN CIỆT ĐƯỜNG VÀ NẮNG XUÂN by Ma Nu Mon 24 Apr 2017, 23:33

THƠ PHƯƠNG NGUYÊN by Phương Nguyên Mon 24 Apr 2017, 13:34

Thơ Bảo Trâm by Trà Mi Mon 24 Apr 2017, 08:02

Những Đoá Từ Tâm by Việt Đường Mon 24 Apr 2017, 00:27

ĐÁNH MẤT NIỀM TIN by Bảo Minh Trang Sun 23 Apr 2017, 10:19

DO MÌNH by buixuanphuong09 Sun 23 Apr 2017, 09:12

Nghiệp by Bảo Minh Trang Sun 23 Apr 2017, 07:45

Thơ Nguyên Hữu by Nguyên Hữu Sun 23 Apr 2017, 06:40

Thơ Thái Bá Tân by Việt Đường Sat 22 Apr 2017, 15:04

Trang thơ Tú_Yên (P2) by Tú_Yên tv Sat 22 Apr 2017, 09:11

Thân chào quý huynh tỷ . lâu không gặp hì hì .... by Ma Nu Fri 21 Apr 2017, 20:38

Viếng Ức Trai Tiên Sinh by Bảo Minh Trang Fri 21 Apr 2017, 15:25

Thơ Tú_Yên by Tú_Yên tv Fri 21 Apr 2017, 11:49

Tự điển
* Tự Điển Hồ Ngọc Đức



* Tự Điển Hán Việt
Hán Việt
Thư viện nhạc phổ
Tân nhạc ♫
Nghe Nhạc
Cải lương, Hài kịch
Truyện Audio
Âm Dương Lịch
Ho Ngoc Duc's Lunar Calendar
Share | 
 

 Chữ Duyên

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down 
Tác giảThông điệp
Trà Mi

avatar

Tổng số bài gửi : 524
Registration date : 01/04/2011

Bài gửiTiêu đề: Chữ Duyên   Thu 03 Nov 2011, 11:57

Duyên: Một Chữ Nhiều Nghĩa




Trong ngôn ngữ Việt có nhiều chữ đa nghĩa, một từ, một chữ mà hàm chứa nhiều nghĩa và quá trình tìm hiểu, nhận biết nội hàm của những từ ngữ này là công việc lý thú và cần thiết.

Chúng tôi xin nói đôi điều cảm nhận về chữ Duyên có vị trí đặc biệt trong tâm cảm người Việt, trong đời sống tinh cảm lứa đôi trai gái, vợ chồng của người Việt.

Duyên vốn là từ gốc Hán có nghĩa là nguyên nhân; duyên do, duyên cớ phát sinh ra sự việc. Sau hàng nghìn năm "giao duyên" với tiếng Việt, chữ Duyên mang nghĩa duyên số, duyên phận của con người. Ca dao xưa có câu:

Phải duyên thì gắn như keo
Trái duyên đuểnh đoảng như kèo đục vênh


để mô tả sự hợp duyên "gắn bó keo sơn" và lỗi duyên vênh váo, không ăn khớp như kèo đục vênh trong quan hệ vợ chồng.

Trong cảm thức của người Việt, duyên phận như cái gì tiền định, trừu tượng, mơ hồ, nên bà chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương mới có câu thơ chơi chữ Duyên thiên chưa thấy nhô đầu dọc - nghĩa là duyên trời chưa thành vợ chồng. Bài thơ Mời trầu cũng có câu:

Có phải duyên nhau thì thắm lại
Đừng xanh như lá, bạc như vôi.


Trong bộ môn nghệ thuật hát Chèo, có hẳn một điệu mang tên Duyên phận phải chiều và ca từ cổ có câu:

Đôi ta duyên phận phải chiều
Dây tơ hồng ai khéo se mà vấn vít...


Chính vì cho duyên là tiền định nên người Việt cổ mới coi chuyện vợ chồng là do ông tơ bà nguyệt lấy sợi chỉ hồng buộc vào nhau.

Hiểu một cách khái quát nhất Duyên chỉ sự tương hợp tinh thần tình cảm bên trong giữa người và người. Câu thơ cổ:

Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ
Vô duyên đối diện bất tương phùng


nghĩa là có duyên thì xa vạn dặm cũng có thể gặp gỡ, vô duyên thì đối mặt nhau cũng không thể có sự tương thân hài hoà.

Ngoài nghĩa duyên phận, Duyên còn hàm nghĩa chỉ vẻ đẹp trong ăn nói, tính tình, ứng xử của người con gái.


Trong Mười thương như là chuẩn mực về người con gái thời xưa, có một điều thương là ăn nói mặn mà có duyên.

Người ta có thể khen: "Cô ấy có học có khác, ăn nói có duyên quá!" - nghĩa là cô gái nói chuyện hợp tâm lý người nghe, câu chuyện ý nhị, có văn hoá.

Duyên cũng có khi chỉ vẻ đẹp son trẻ bên ngoài. Ca dao có câu:

Còn duyên kẻ đón người đưa
Hết duyên đi sớm về trưa mặc người.


Ca từ quan họ cũng có câu mang nghĩa tương tự:

Còn duyên buôn nụ bán hoa
Hết duyên ngồi gốc cây đa đợi người.


Trong cảm thức của người Việt, có sự phân định Tình và Duyên mặc dù hai chữ này đều chỉ quan hệ tình cảm lứa đôi trai gái, vợ chồng.

Nếu như Duyên là tiền định, có sẵn trong duyên số mỗi người thì Tình là sự gặp gỡ tình cờ trong hiện tại. Ca từ hò Huế có câu:

Tình về Đại Lược
Duyên ngược Kim Long


là sự phân định ấy.

Trong tiếng Việt còn có một từ Duyên gốc Hán nữa có nghĩa là men theo, nương theo, Duyên Hải - chỉ miền đất ven biển, men theo nước biển. Chữ Duyên ấy đồng âm, đồng tự, song hoàn toàn khác nghĩa, là từ đồng âm dị nghĩa.



Duyên - Nợ - Tình


Ta với mình không duyên chẳng nợ
Mình với ta không nợ chẳng duyên
Cớ sao lại vướng u phiền
Cớ sao năm tháng triền miên u hòai

Nếu chẳng phải năm xưa gặp gỡ
Thì hôm nay chẳng lỡ vì duyên
Nay đâu có cảnh thuyền quyên
Má son phai lạt mong duyên anh hùng

Cũng bởi chữ tình chung đã hứa
Nên nợ tình người hứa đa mang
Chữ duyên vốn chẳng đá vàng
Mà sao rũ được đá vàng tình chung

Đông Tảo

TM sưu tầm

Về Đầu Trang Go down
 
Chữ Duyên
Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
daovien.net :: VƯỜN VĂN :: BIÊN KHẢO, BÌNH LUẬN THƠ VĂN-