IndexTrợ giúpTìm kiếmVietUniĐăng kýĐăng Nhập
Bài viết mới
Thân chào quý huynh tỷ . lâu không gặp hì hì .... by vancali96 Today at 20:16

Trang thơ tự do - vu manh hung (vongvang) by vu manh hung Today at 15:23

Một quả chanh nặng 2kg, giá 300.000 đồng! by THY OANH Today at 14:08

Sài Gòn của tôi, 50 năm trước by THY OANH Today at 13:59

Quán Tạp Kỹ - Đồng Bằng Nam Bộ by Thiên Hùng Today at 06:54

Bộ tranh tình yêu từ những cánh hoa by Shiroi Today at 03:51

Bánh mì matcha nhân tan chảy by Shiroi Today at 03:29

Nghịch Thư Giản Một Chút by mytutru Yesterday at 20:53

Họa Thơ by mytutru Yesterday at 20:44

THƠ VUI CẨN VŨ. by mytutru Yesterday at 20:38

Thơ Dzạ Lữ Kiều by dza lu kieu Yesterday at 19:17

Câu đối NGỰA by Thiên Hùng Yesterday at 12:57

Em là tất cả trong anh ... by Thiên Hùng Yesterday at 06:03

Thơ Nguyễn Thành Sáng by Nguyễn Thành Sáng Fri 17 Feb 2017, 22:20

MẶC CÁI GIÀ NUA by buixuanphuong09 Fri 17 Feb 2017, 21:00

Truyện dã sử võ hiệp kỳ tình - Ái Hoa by Shiroi Fri 17 Feb 2017, 03:49

'Ế' by Shiroi Fri 17 Feb 2017, 03:34

Đậu hũ nhồi tôm sốt dầu hào by Shiroi Fri 17 Feb 2017, 03:12

HSN - MƯA by HanSiNguyen Thu 16 Feb 2017, 21:39

CHÚA ĐÃ ĐEM EM VỀ by HanSiNguyen Thu 16 Feb 2017, 20:56

BUỒN TÀN THU by HanSiNguyen Thu 16 Feb 2017, 20:51

XƯỚNG - HỌA Cẩn Vũ by Cẩn Vũ Thu 16 Feb 2017, 10:41

Bánh bao hoa hồng by Shiroi Thu 16 Feb 2017, 04:25

HUYỀN THOẠI SÔNG TRĂNG by đông hương Thu 16 Feb 2017, 03:38

ĐI TÌM MÙA XUÂN by HanSiNguyen Wed 15 Feb 2017, 21:32

Nhóm lại lửa Đường by buixuanphuong09 Wed 15 Feb 2017, 19:54

SỨc sống cuối đời by buixuanphuong09 Wed 15 Feb 2017, 19:46

Hoàng Vũ Luân by Hoàng Vũ Luân Wed 15 Feb 2017, 08:13

Tranh Thơ - Tàn Thu by Tàn Thu Wed 15 Feb 2017, 01:44

Thơ Tàn Thu by Tàn Thu Wed 15 Feb 2017, 01:41

Tự điển
* Tự Điển Hồ Ngọc Đức



* Tự Điển Hán Việt
Hán Việt
Thư viện nhạc phổ
Tân nhạc ♫
Nghe Nhạc
Cải lương, Hài kịch
Truyện Audio
Âm Dương Lịch
Ho Ngoc Duc's Lunar Calendar
Share | 
 

 TAM VỸ THANH - Việt Thi

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down 
Tác giảThông điệp
HanSiNguyen



Tổng số bài gửi : 2415
Registration date : 12/10/2009

Bài gửiTiêu đề: TAM VỸ THANH - Việt Thi   Tue 04 Nov 2014, 05:53

TAM VỸ THANH

TAM VỸ THANH là một thể thơ thất ngôn bát cú cổ (bảy chữ, tám câu), có một nét đặc trưng “quái chiêu” là ba âm cuối trong mỗi câu đều được LÁY ÂM.

+Nếu từ chính vần bằng, ba âm láy sẽ là từ ấy được thay đổi dấu thanh. 
Thí dụ 
-TE : “tẻ tè te” 
-HÒ : “hó hỏ hò” 
-HÈ : “hé hẻ hè”
-TI : “tỉ tì ti” v.v...

+Nếu từ chính vần trắc, từ đầu của ba âm láy sẽ phải biến cải thành thanh bằng, bằng cách dùng một từ tương cận. 
Thí dụ 
-RÉC : “Reng réc réc” 
-SÁT : “San sát sát” 
-VÓT : “Von vót vót”
-KIẾU : “Kiêu kiếu kiếu” v.v... 

Trong các thư tịch cổ, hầu như đều không thấy bóng dáng thể loại thơ này, duy chỉ có “Việt Nam Văn Học Sử Yếu” và “Việt Nam Thi Văn Hợp Tuyển” của GS.Dương Quảng Hàm là có ghi lại một bài thơ Tam Vỹ Thanh như sau :

VỸ TAM THANH

Tai nghe gà gáy tẻ tè te, 
Bóng ác vừa lên hé hẻ hè. 
Non một chồng cao von vót vót, 
Hoa năm sắc nở loẻ loè loe. 
Chim tình bầu bạn kia kìa kỉa, 
Ong nghĩa vua tôi nhẹ nhẻ nhè. 
Danh lợi mặc người ti tí tỉ, 
Ngủ trưa chưa dậy khoẻ khoè khoe.

Vô Danh 

Trong bài thơ nói trên có 2 điều cần cân nhắc lại :

-Một là, tên của thể loại thơ này, theo thiển ý, phải là TAM VỸ THANH, chứ không phải VỸ TAM THANH như đã được GS.Dương Quảng Hàm ghi chép lại. Bởi vì nếu muốn nói chữ Nho “Ba âm cuối” tất phải nói là TAM VỸ THANH, chứ không thể nói ngược thành VỸ TAM THANH được. 

-Hai là, về tác giả bài thơ nói trên, dù GS.Dương Quảng Hàm đã ghi tên tác giả là VÔ DANH (tức ...không tên), nhưng nếu xét theo văn phong, cá tính người viết, thì có đến 90% tác giả bài thơ ấy là “ông Nghè hay trào lộng” Tam Nguyên Yên Đổ Nguyễn Khuyến vậy. Trong số các tác gia thời cổ, hầu như chỉ riêng có Nguyễn Khuyến là có kiểu thơ dùng những vần “tí”, “teo”, “te”, “loè” v.v... trong “bé tẻo teo”, “mây gợn tí”, “đóm lập loè” .... mà thôi. Dù sao, đây cũng chỉ là một nhận xét có tính chủ quan, HSN thực sự không dám khẳng định bất cứ điều gì.

Tóm lại, mặc dù Tam Vỹ Thanh có nguồn gốc từ Thất ngôn bát cú Đường luật của Trung Quốc, nhưng lại chính là một nhánh Thất ngôn bát cú biến cách của Việt Nam ta, mà người sáng tạo ra nó có thể là Tam Nguyên Yên Đổ Nguyễn Khuyến, cách đây hơn một trăm năm.

Từ sau bài thơ ấy, hầu như không thấy có tác giả thứ hai nào khác sử dụng thể thơ này, từ Tú Xương, Học Lạc, Tú Mỡ cho đến các nhà thơ trào phúng gần đây như Bút Tre, Cung Văn v.v... cũng đều không thấy có tác phẩm nào viết dưới dạng Tam Vỹ Thanh cả.

Kể ra như thế thật là đáng tiếc cho một thể loại thi ca đặc sắc, đậm đà hương vị Việt Nam, lại bị mai một dần cùng năm tháng. Xuất phát từ niềm luyến tiếc ấy, Hàn Sĩ Nguyên và các bạn thơ như Hồng Thất Công, Ngu Phu, Chu Hà, Tâm Đạo ... gần đây đã không quản sức mình bất khả, thơ mình vụng về, mạnh dạn khôi phục lại thể thơ này.

Tại đây, xin hiến tặng quý vị độc giả một ít bài thơ Tam Vỹ Thanh, như một tấm chân tình nhớ đến sáng tạo của người xưa. Mong quý vị độc giả miễn thứ cho nếu có điều gì còn sơ xuất. HSN trân trọng.

***Thơ Tam Nguyên Yên Đổ

BÁC ĐẾN CHƠI NHÀ

Đã bấy lâu nay bác tới nhà
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu nước cả khôn chài cá
Vườn rộng rào thưa khó đuổi gà
Cải chửa ra hoa cà chửa nụ
Bầu vừa rụng rốn mướp đương hoa
Đầu trò tiếp khách trầu không có
Bác đến chơi đây ta với ta 

Tam Nguyên Yên Đổ Nguyễn Khuyến

***Bài cảm tác Tam Vỹ Thanh của Hàn Sĩ Nguyên

BÁC ĐẾN CHƠI NHÀ
-Tam Vỹ Thanh-

Bác ghé lại thăm nhá nhả nhà
Chợ thời xa quá xá xà xa
Bạn nghèo chớ mộng cà ca cá
Chủ kiết đừng mơ gá gả gà
Cà cải còn đang nhu nhú nhũ
Mướp bầu chưa trổ hỏa hòa hoa
Trầu vôi em chẳng cò co có
Ngáp gió cười suông há hả hà 

Hàn Sĩ Nguyên
(Xin cụ Tam Nguyên thứ lỗi cho hậu sinh ... nhiễu sự.)

***Thơ xuân của Tú Xương

CẢM TẾT

Anh em đừng nghĩ tết tôi nghèo !
Tiền bạc trong kho, chửa lĩnh tiêu.
Rượu cúc nhắn đem, hàng biếng quẩy,
Trà sen mượn hỏi, giá còn kiêu
Bánh đường sắp gói, e nồm chảy,
Giò lụa toan làm, sợ nắng thiu...
Thôi thế thì thôi, đành tết khác,
Anh em đừng nghĩ tết tôi nghèo ! 

Tú Xương

***Hai bài cảm tác Tam Vỹ Thanh

TẾT ... PHÈO 

Tết này Tết nhịn phẻo phèo phèo
Chơi Tết, chẳng cần tiểu tiểu tiêu
Rượu đắng môi khô không khốc khốc
Trà ngon miệng nhạt nhẽo nhèo nhèo
Lòng không dạ trống rồng rông rỗng
Mỏi gối mòn gân khoẻo khoẻo khoeo 
Bắt rận tiêu sầu, gai gái gãi
Tết này Tết nhịn phẻo phèo phèo 

Hồng Thất Công 

MEO ... TẾT

Tết này ca khúc mẻo mèo ... meo !
Bạc cắc tiền xu, quéo quéo queo
Rượu cúc nhép môi chem chép chép
Trà sen chặc lưỡi xíu xìu xìu
Chả, nem nghĩ tủi thân thần thẫn
Giò, kiệu mơ buồn thỉu thỉu thiu
Ngáp gió hẹn xuân khang khác khác
Tết này ca khúc mẻo mèo ... meo ! 

Hàn Sĩ Nguyên 

***Thêm một vài bài thơ TAM VỸ THANH

ĐÊM 30 NẰM NGHE ...

Canh khuya máy nổ ỏ ò o
Vang vọng tiếng ai hó hỏ hò
Đón Tết ve sầu reng réc réc ?
Mừng Xuân ong mật vỏ vò vo ?
Dăm con vượn ốm hù hu hú ?
Một đám thợ rừng cứa cứa cưa ?
Tỉnh giấc giật mình ... ơn ớn ớn
Mới hay : vợ ngáy ... khỏ khò khò !

Hàn Sĩ Nguyên

CHƯA ... HỎI

Vội vàng chưa hỏi ... chửa, chừa chưa ?
Cái tội ham vui bứa bửa bừa
Kế hoạch chẳng may hô hố hố 
Buồn tênh nghe tiếng mửa mừa mưa 
Thở dài than ngắn nhìn nhin ... nhịn 
Tựa gối kề vai ... ngứa ngửa ngừa 
Nở nhụy, chồng con rinh rích rích 
Lại vui như thuở xứa xừa xưa ! 

Hàn Sĩ Nguyên 

------------------------------------

***Đặc trưng của thể loại TAM VỸ THANH :

-Nếu 3 âm cuối chỉ là 3 từ láy âm bình thường : thì bài thơ chỉ có tính cách vui nhộn mà thôi, ngoài ra không có gì đặc sắc cả 

-Trong trường hợp 3 từ láy âm có đến 2, hoặc 3 nghĩa khác nhau : thì bài thơ trở thành một ... “quái chiêu” thực sự vậy 

Thí dụ : 
Trong bài thơ TẾT PHÈO của Bác Bảy H7C có câu : 

Tết này tết nhịn phẻo phèo phèo 
Câu này chỉ là láy âm thường : ý nói NHỊN PHÈO. 

Chơi tết, chẳng cần tiểu tiểu tiêu 
Ba chữ cuối câu này có 2 nghĩa : ý nói “Không ăn tết, chỉ đi chơi tết, thì không cần phải TIÊU tiền”, nhưng lại bao hàm nghĩa thứ nhì : chẳng cần ... đi tiểu, đi tiêu chi sất !!! Có gì vào bụng đâu mà ... ra? Thế mới ... quái !) 

Thí dụ khác : 
Trong bài thơ CHƯA HỎI của HSN có câu : 

Vội vàng chưa hỏi chửa, chừa chưa ? 
.......................Láy âm 3 nghĩa : chửa, chừa chưa ? 
Cái tội ham vui bứa bửa bừa 
.......................Láy âm 2 nghĩa : bửa bừa = phang ẩu 
Kế hoạch chẳng may hô hố hố 
.......................Láy âm 2 nghĩa : kế hoạch ... hố (lỡ bộ, bể kế hoạch), và cười ... hô hố 
Buồn tênh nghe tiếng mửa mừa mưa 
.......................Láy âm 2 nghĩa : tiếng mửa, và tiếng mưa 

Tóm lại

Muốn cho TAM VỸ THANH đặc sắc, nhất thiết phải gài được vào bài thơ những từ láy âm 2, 3 nghĩa thì TAM VỸ THANH mới hay . Còn nếu chỉ láy âm bình thường thì kể như ... uổng lắm, uổng lắm vậy ! 
Ước mong sao thể loại thơ này còn lại mãi với thời gian ! 

HSN
-Xuân 2004-

:cheers: :biking: :cheers:
Về Đầu Trang Go down
http://www.youtube.com/hsn2k3
HanSiNguyen



Tổng số bài gửi : 2415
Registration date : 12/10/2009

Bài gửiTiêu đề: Re: TAM VỸ THANH - Việt Thi   Sat 28 Jan 2017, 06:56

:bong: rose :hoa:

15 năm sau khi viết bài khảo về TAM VỸ THANH, hôm nay đã là XUÂN 2017. Tôi chợt nghĩ cần phải hiến tặng cho người đời sau một cái MẸO VẶT, để dễ sáng tác ra TAM VỸ THANH hơn. Nó đây:

:cheers:

MẸO VẶT để làm TAM VỸ THANH

Thơ TAM VỸ THANH khó làm lắm nếu bị cột vào bài Thất ngôn 7 chữ. Nhưng sẽ DỄ ỢT nếu nắm được cái MẸO VẶT này: Đó là viết ra một bài ngũ ngôn bát cú trước (5 chữ), sao cho mỗi câu 5 chữ đều có ý nghĩa

Thí dụ


KHÔNG TIỀN

Không tiền nên mặt ủ
Tay xách tay ôm dzù
Ra ngõ gặp cô ú
Qua sông tính nước xù
Ngứa hầu ho sù sụ
Ngửa cổ mong chờ đủ
Mật hết ruồi bay vù 
Thất ngôn bát cú cu


Lưu ý: Ngũ ngôn này chỉ là bài thơ tạm, bài thơ chuyển tiếp, nên không cần đúng luật như Ngũ ngôn chính thức

Sau đó tha hồ biến thành TAM VỸ THANH


KHÔNG TIỀN
-Tam Vĩ Thanh, Bát Cú Nhất Vận-

Không tiền nên mặt ủ ù u
Tay xách tay ôm dzú dzủ dzù
Ra ngõ gặp cô u ú ú
Qua sông tính nước xủ xù xù
Ngứa hầu ho sú su sù sụ
Ngửa cổ mong chờ đủ đủ đu
Mật hết ruồi bay vù vụ vụ
Thất ngôn bát cú cụ cù cu


Hàn Sĩ Nguyên

Trong bài này không những có 3 âm láy (Tam Vỹ Thanh) mà ác liệt hơn, còn có cả 2 câu 4 âm láy (Tứ Vỹ Thanh) nữa

(Mấu chốt: Trong 3 chữ cuối, phải làm sao cho nó có 2,3 nghĩa thì mới đặc sắc, nếu chỉ có một nghĩa thì sẽ … xoàng!)

Thí dụ:

-Câu 1, MẶT Ủ, biến Tam Vỹ Thanh thành ra Ủ Ù U chỉ có một nghĩa là mặt ủ ê mà thôi
-Câu 2, ÔM DÙ, biến Tam Vỹ Thanh thành ra DZÚ DZÙ DZÙ, hai nghĩa ôm dù và ôm cả … thứ khác nữa
-Câu 6, CHỜ ĐỦ, biến Tam Vỹ Thanh thành ra ĐỦ ĐÙ ĐU, hai nghĩa chờ được NO ĐỦ, và chờ được chơi … ĐÁNH ĐU. ĐU này có thể hiểu là ĐU nhè nhẹ, hoặc ĐU nằng nặng (!)

LÁY 3 ÂM CUỐI:

+Nếu từ chính vần bằng, ba âm láy sẽ là từ ấy được thay đổi dấu thanh, từ đầu tiên trong 3 âm ấy phải là thanh trắc. 

Thí dụ 
-TE : “tẻ tè te” 
-HÒ : “hó hỏ hò” 
-HÈ : “hé hẻ hè”
-TI : “tỉ tì ti” v.v...

+Nếu từ chính vần trắc, từ đầu của ba âm láy sẽ phải biến cải thành thanh bằng, bằng cách dùng một từ tương cận. 

Thí dụ 
-KIẾU : “Kiêu kiếu kiếu” v.v...
-RÉC : “Reng réc réc” 
-SÁT : “San sát sát” 
-VÓT : “Von vót vót”

Chúc quý hữu luôn vui, vui và trở thành thiện nghệ với TAM VỸ THANH này. Mong lắm thay...

HÀN SĨ NGUYÊN
XUÂN 2017

-28/1/2017-
(Mùng 1 Tết ĐINH DẬU)

:cheers: :biking: :biking: :biking: :cheers:
Về Đầu Trang Go down
http://www.youtube.com/hsn2k3
 
TAM VỸ THANH - Việt Thi
Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
daovien.net :: VƯỜN VĂN :: BIÊN KHẢO, BÌNH LUẬN THƠ VĂN-