Trang ChínhTrợ giúpTìm kiếmVietUniĐăng kýĐăng Nhập
Bài viết mới
Saigon thuở đầu đi khai hoang by Trà Mi Today at 09:57

SỰ GiÁO DỤC VÀ THI CỬ QUA CÁC THỜI ĐẠI Ở VIỆT NAM by Trà Mi Today at 09:44

CHUYỆN NGHỀ .. by Trà Mi Today at 09:32

Tù nhân lương tâm Nguyễn Ngọc Như Huỳnh (blogger Mẹ Nấm) được trả tự do. by tvqm Today at 09:05

Miền Nam Mến Yêu by Trà Mi Today at 08:43

Truyện dã sử võ hiệp kỳ tình - Ái Hoa by Trà Mi Today at 08:33

Trí thức miền Nam sau 75 by Trà Mi Today at 08:25

Sài Gòn & Những tên đường by Trà Mi Today at 08:22

Hoa gieo tứ tuyệt 3 by buixuanphuong09 Today at 05:42

Bộ sưu tập Côn trùng by buixuanphuong09 Today at 05:14

TÌNH BUỒN by lehong Today at 04:37

MỘT CHÚT TIẾU by lehong Today at 04:25

GÓC NHỎ LỆ HỒNG by lehong Today at 04:15

Thế giới Tình yêu by nguoidienviyeunguoi Today at 01:32

Quốc Văn Giáo Khoa Thư by Trà Mi Yesterday at 23:02

Tìm hiểu về Tử thần - Sứ giả của cái chết by Trà Mi Yesterday at 22:40

Thơ Hoàng Liên Sơn by Hoàng Liên Sơn Yesterday at 22:37

Thơ Nguyễn Thành Sáng by Nguyễn Thành Sáng Yesterday at 22:36

Đường từ mía lau by thanhsingle Yesterday at 21:26

HOẢNG CHƯA NÊN BÚNG GIẬU by Ma Nu Yesterday at 20:33

So Sánh Hà Nội-Sài Gòn by chuoigia Yesterday at 12:39

Thơ Nguyên Hữu by Nguyên Hữu Wed 17 Oct 2018, 16:37

Đức Phật Nói Nhân Quả by mytutru Wed 17 Oct 2018, 13:56

Cảm Cười...chơi by nguoidienviyeunguoi Wed 17 Oct 2018, 13:24

THÁNH GIÓNG DẸP GIẶC ÂN by Ma Nu Wed 17 Oct 2018, 10:19

TẾU VUI : XIN LỬA by Ma Nu Wed 17 Oct 2018, 10:06

CÁC ẨN-SỐ CHÍNH-TRỊ trong Tiểu-thuyết Võ-hiệp Kim-Dung (Gs Nguyễn Ngọc Huy) by Ai Hoa Wed 17 Oct 2018, 09:51

Truyện xưa - Ái Hoa by Ai Hoa Wed 17 Oct 2018, 09:19

Những Ý Tưởng Hay by Ai Hoa Wed 17 Oct 2018, 08:06

Truyện ngụ ngôn La Fontaine tròn 350 tuổi by Ai Hoa Wed 17 Oct 2018, 07:51

Tự điển
* Tự Điển Hồ Ngọc Đức



* Tự Điển Hán Việt
Hán Việt
Thư viện nhạc phổ
Tân nhạc ♫
Nghe Nhạc
Cải lương, Hài kịch
Truyện Audio
Âm Dương Lịch
Ho Ngoc Duc's Lunar Calendar
Đăng Nhập
Tên truy cập:
Mật khẩu:
Đăng nhập tự động mỗi khi truy cập: 
:: Quên mật khẩu
Share | 
 

 TAM VỸ THANH - Việt Thi

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down 
Tác giảThông điệp
HanSiNguyen

avatar

Tổng số bài gửi : 2719
Registration date : 12/10/2009

Bài gửiTiêu đề: TAM VỸ THANH - Việt Thi   Tue 04 Nov 2014, 05:53

TAM VỸ THANH

TAM VỸ THANH là một thể thơ thất ngôn bát cú cổ (bảy chữ, tám câu), có một nét đặc trưng “quái chiêu” là ba âm cuối trong mỗi câu đều được LÁY ÂM.

+Nếu từ chính vần bằng, ba âm láy sẽ là từ ấy được thay đổi dấu thanh. 
Thí dụ 
-TE : “tẻ tè te” 
-HÒ : “hó hỏ hò” 
-HÈ : “hé hẻ hè”
-TI : “tỉ tì ti” v.v...

+Nếu từ chính vần trắc, từ đầu của ba âm láy sẽ phải biến cải thành thanh bằng, bằng cách dùng một từ tương cận. 
Thí dụ 
-RÉC : “Reng réc réc” 
-SÁT : “San sát sát” 
-VÓT : “Von vót vót”
-KIẾU : “Kiêu kiếu kiếu” v.v... 

Trong các thư tịch cổ, hầu như đều không thấy bóng dáng thể loại thơ này, duy chỉ có “Việt Nam Văn Học Sử Yếu” và “Việt Nam Thi Văn Hợp Tuyển” của GS.Dương Quảng Hàm là có ghi lại một bài thơ Tam Vỹ Thanh như sau :

VỸ TAM THANH

Tai nghe gà gáy tẻ tè te, 
Bóng ác vừa lên hé hẻ hè. 
Non một chồng cao von vót vót, 
Hoa năm sắc nở loẻ loè loe. 
Chim tình bầu bạn kia kìa kỉa, 
Ong nghĩa vua tôi nhẹ nhẻ nhè. 
Danh lợi mặc người ti tí tỉ, 
Ngủ trưa chưa dậy khoẻ khoè khoe.

Vô Danh 

Trong bài thơ nói trên có 2 điều cần cân nhắc lại :

-Một là, tên của thể loại thơ này, theo thiển ý, phải là TAM VỸ THANH, chứ không phải VỸ TAM THANH như đã được GS.Dương Quảng Hàm ghi chép lại. Bởi vì nếu muốn nói chữ Nho “Ba âm cuối” tất phải nói là TAM VỸ THANH, chứ không thể nói ngược thành VỸ TAM THANH được. 

-Hai là, về tác giả bài thơ nói trên, dù GS.Dương Quảng Hàm đã ghi tên tác giả là VÔ DANH (tức ...không tên), nhưng nếu xét theo văn phong, cá tính người viết, thì có đến 90% tác giả bài thơ ấy là “ông Nghè hay trào lộng” Tam Nguyên Yên Đổ Nguyễn Khuyến vậy. Trong số các tác gia thời cổ, hầu như chỉ riêng có Nguyễn Khuyến là có kiểu thơ dùng những vần “tí”, “teo”, “te”, “loè” v.v... trong “bé tẻo teo”, “mây gợn tí”, “đóm lập loè” .... mà thôi. Dù sao, đây cũng chỉ là một nhận xét có tính chủ quan, HSN thực sự không dám khẳng định bất cứ điều gì.

Tóm lại, mặc dù Tam Vỹ Thanh có nguồn gốc từ Thất ngôn bát cú Đường luật của Trung Quốc, nhưng lại chính là một nhánh Thất ngôn bát cú biến cách của Việt Nam ta, mà người sáng tạo ra nó có thể là Tam Nguyên Yên Đổ Nguyễn Khuyến, cách đây hơn một trăm năm.

Từ sau bài thơ ấy, hầu như không thấy có tác giả thứ hai nào khác sử dụng thể thơ này, từ Tú Xương, Học Lạc, Tú Mỡ cho đến các nhà thơ trào phúng gần đây như Bút Tre, Cung Văn v.v... cũng đều không thấy có tác phẩm nào viết dưới dạng Tam Vỹ Thanh cả.

Kể ra như thế thật là đáng tiếc cho một thể loại thi ca đặc sắc, đậm đà hương vị Việt Nam, lại bị mai một dần cùng năm tháng. Xuất phát từ niềm luyến tiếc ấy, Hàn Sĩ Nguyên và các bạn thơ như Hồng Thất Công, Ngu Phu, Chu Hà, Tâm Đạo ... gần đây đã không quản sức mình bất khả, thơ mình vụng về, mạnh dạn khôi phục lại thể thơ này.

Tại đây, xin hiến tặng quý vị độc giả một ít bài thơ Tam Vỹ Thanh, như một tấm chân tình nhớ đến sáng tạo của người xưa. Mong quý vị độc giả miễn thứ cho nếu có điều gì còn sơ xuất. HSN trân trọng.

***Thơ Tam Nguyên Yên Đổ

BÁC ĐẾN CHƠI NHÀ

Đã bấy lâu nay bác tới nhà
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu nước cả khôn chài cá
Vườn rộng rào thưa khó đuổi gà
Cải chửa ra hoa cà chửa nụ
Bầu vừa rụng rốn mướp đương hoa
Đầu trò tiếp khách trầu không có
Bác đến chơi đây ta với ta 

Tam Nguyên Yên Đổ Nguyễn Khuyến

***Bài cảm tác Tam Vỹ Thanh của Hàn Sĩ Nguyên

BÁC ĐẾN CHƠI NHÀ
-Tam Vỹ Thanh-

Bác ghé lại thăm nhá nhả nhà
Chợ thời xa quá xá xà xa
Bạn nghèo chớ mộng cà ca cá
Chủ kiết đừng mơ gá gả gà
Cà cải còn đang nhu nhú nhũ
Mướp bầu chưa trổ hỏa hòa hoa
Trầu vôi em chẳng cò co có
Ngáp gió cười suông há hả hà 

Hàn Sĩ Nguyên
(Xin cụ Tam Nguyên thứ lỗi cho hậu sinh ... nhiễu sự.)

***Thơ xuân của Tú Xương

CẢM TẾT

Anh em đừng nghĩ tết tôi nghèo !
Tiền bạc trong kho, chửa lĩnh tiêu.
Rượu cúc nhắn đem, hàng biếng quẩy,
Trà sen mượn hỏi, giá còn kiêu
Bánh đường sắp gói, e nồm chảy,
Giò lụa toan làm, sợ nắng thiu...
Thôi thế thì thôi, đành tết khác,
Anh em đừng nghĩ tết tôi nghèo ! 

Tú Xương

***Hai bài cảm tác Tam Vỹ Thanh

TẾT ... PHÈO 

Tết này Tết nhịn phẻo phèo phèo
Chơi Tết, chẳng cần tiểu tiểu tiêu
Rượu đắng môi khô không khốc khốc
Trà ngon miệng nhạt nhẽo nhèo nhèo
Lòng không dạ trống rồng rông rỗng
Mỏi gối mòn gân khoẻo khoẻo khoeo 
Bắt rận tiêu sầu, gai gái gãi
Tết này Tết nhịn phẻo phèo phèo 

Hồng Thất Công 

MEO ... TẾT

Tết này ca khúc mẻo mèo ... meo !
Bạc cắc tiền xu, quéo quéo queo
Rượu cúc nhép môi chem chép chép
Trà sen chặc lưỡi xíu xìu xìu
Chả, nem nghĩ tủi thân thần thẫn
Giò, kiệu mơ buồn thỉu thỉu thiu
Ngáp gió hẹn xuân khang khác khác
Tết này ca khúc mẻo mèo ... meo ! 

Hàn Sĩ Nguyên 

***Thêm một vài bài thơ TAM VỸ THANH

ĐÊM 30 NẰM NGHE ...

Canh khuya máy nổ ỏ ò o
Vang vọng tiếng ai hó hỏ hò
Đón Tết ve sầu reng réc réc ?
Mừng Xuân ong mật vỏ vò vo ?
Dăm con vượn ốm hù hu hú ?
Một đám thợ rừng cứa cứa cưa ?
Tỉnh giấc giật mình ... ơn ớn ớn
Mới hay : vợ ngáy ... khỏ khò khò !

Hàn Sĩ Nguyên

CHƯA ... HỎI

Vội vàng chưa hỏi ... chửa, chừa chưa ?
Cái tội ham vui bứa bửa bừa
Kế hoạch chẳng may hô hố hố 
Buồn tênh nghe tiếng mửa mừa mưa 
Thở dài than ngắn nhìn nhin ... nhịn 
Tựa gối kề vai ... ngứa ngửa ngừa 
Nở nhụy, chồng con rinh rích rích 
Lại vui như thuở xứa xừa xưa ! 

Hàn Sĩ Nguyên 

------------------------------------

***Đặc trưng của thể loại TAM VỸ THANH :

-Nếu 3 âm cuối chỉ là 3 từ láy âm bình thường : thì bài thơ chỉ có tính cách vui nhộn mà thôi, ngoài ra không có gì đặc sắc cả 

-Trong trường hợp 3 từ láy âm có đến 2, hoặc 3 nghĩa khác nhau : thì bài thơ trở thành một ... “quái chiêu” thực sự vậy 

Thí dụ : 
Trong bài thơ TẾT PHÈO của Bác Bảy H7C có câu : 

Tết này tết nhịn phẻo phèo phèo 
Câu này chỉ là láy âm thường : ý nói NHỊN PHÈO. 

Chơi tết, chẳng cần tiểu tiểu tiêu 
Ba chữ cuối câu này có 2 nghĩa : ý nói “Không ăn tết, chỉ đi chơi tết, thì không cần phải TIÊU tiền”, nhưng lại bao hàm nghĩa thứ nhì : chẳng cần ... đi tiểu, đi tiêu chi sất !!! Có gì vào bụng đâu mà ... ra? Thế mới ... quái !) 

Thí dụ khác : 
Trong bài thơ CHƯA HỎI của HSN có câu : 

Vội vàng chưa hỏi chửa, chừa chưa ? 
.......................Láy âm 3 nghĩa : chửa, chừa chưa ? 
Cái tội ham vui bứa bửa bừa 
.......................Láy âm 2 nghĩa : bửa bừa = phang ẩu 
Kế hoạch chẳng may hô hố hố 
.......................Láy âm 2 nghĩa : kế hoạch ... hố (lỡ bộ, bể kế hoạch), và cười ... hô hố 
Buồn tênh nghe tiếng mửa mừa mưa 
.......................Láy âm 2 nghĩa : tiếng mửa, và tiếng mưa 

Tóm lại

Muốn cho TAM VỸ THANH đặc sắc, nhất thiết phải gài được vào bài thơ những từ láy âm 2, 3 nghĩa thì TAM VỸ THANH mới hay . Còn nếu chỉ láy âm bình thường thì kể như ... uổng lắm, uổng lắm vậy ! 
Ước mong sao thể loại thơ này còn lại mãi với thời gian ! 

HSN
-Xuân 2004-

:cheers: :biking: :cheers:
Về Đầu Trang Go down
https://www.youtube.com/hsn2k3
HanSiNguyen

avatar

Tổng số bài gửi : 2719
Registration date : 12/10/2009

Bài gửiTiêu đề: Re: TAM VỸ THANH - Việt Thi   Sat 28 Jan 2017, 06:56

:bong: rose :hoa:

15 năm sau khi viết bài khảo về TAM VỸ THANH, hôm nay đã là XUÂN 2017. Tôi chợt nghĩ cần phải hiến tặng cho người đời sau một cái MẸO VẶT, để dễ sáng tác ra TAM VỸ THANH hơn. Nó đây:

:cheers:

MẸO VẶT để làm TAM VỸ THANH

Thơ TAM VỸ THANH khó làm lắm nếu bị cột vào bài Thất ngôn 7 chữ. Nhưng sẽ DỄ ỢT nếu nắm được cái MẸO VẶT này: Đó là viết ra một bài ngũ ngôn bát cú trước (5 chữ), sao cho mỗi câu 5 chữ đều có ý nghĩa

Thí dụ


KHÔNG TIỀN

Không tiền nên mặt ủ
Tay xách tay ôm dzù
Ra ngõ gặp cô ú
Qua sông tính nước xù
Ngứa hầu ho sù sụ
Ngửa cổ mong chờ đủ
Mật hết ruồi bay vù 
Thất ngôn bát cú cu


Lưu ý: Ngũ ngôn này chỉ là bài thơ tạm, bài thơ chuyển tiếp, nên không cần đúng luật như Ngũ ngôn chính thức

Sau đó tha hồ biến thành TAM VỸ THANH


KHÔNG TIỀN
-Tam Vĩ Thanh, Bát Cú Nhất Vận-

Không tiền nên mặt ủ ù u
Tay xách tay ôm dzú dzủ dzù
Ra ngõ gặp cô u ú ú
Qua sông tính nước xủ xù xù
Ngứa hầu ho sú su sù sụ
Ngửa cổ mong chờ đủ đủ đu
Mật hết ruồi bay vù vụ vụ
Thất ngôn bát cú cụ cù cu


Hàn Sĩ Nguyên

Trong bài này không những có 3 âm láy (Tam Vỹ Thanh) mà ác liệt hơn, còn có cả 2 câu 4 âm láy (Tứ Vỹ Thanh) nữa

(Mấu chốt: Trong 3 chữ cuối, phải làm sao cho nó có 2,3 nghĩa thì mới đặc sắc, nếu chỉ có một nghĩa thì sẽ … xoàng!)

Thí dụ:

-Câu 1, MẶT Ủ, biến Tam Vỹ Thanh thành ra Ủ Ù U chỉ có một nghĩa là mặt ủ ê mà thôi
-Câu 2, ÔM DÙ, biến Tam Vỹ Thanh thành ra DZÚ DZÙ DZÙ, hai nghĩa ôm dù và ôm cả … thứ khác nữa
-Câu 6, CHỜ ĐỦ, biến Tam Vỹ Thanh thành ra ĐỦ ĐÙ ĐU, hai nghĩa chờ được NO ĐỦ, và chờ được chơi … ĐÁNH ĐU. ĐU này có thể hiểu là ĐU nhè nhẹ, hoặc ĐU nằng nặng (!)

LÁY 3 ÂM CUỐI:

+Nếu từ chính vần bằng, ba âm láy sẽ là từ ấy được thay đổi dấu thanh, từ đầu tiên trong 3 âm ấy phải là thanh trắc. 

Thí dụ 
-TE : “tẻ tè te” 
-HÒ : “hó hỏ hò” 
-HÈ : “hé hẻ hè”
-TI : “tỉ tì ti” v.v...

+Nếu từ chính vần trắc, từ đầu của ba âm láy sẽ phải biến cải thành thanh bằng, bằng cách dùng một từ tương cận. 

Thí dụ 
-KIẾU : “Kiêu kiếu kiếu” v.v...
-RÉC : “Reng réc réc” 
-SÁT : “San sát sát” 
-VÓT : “Von vót vót”

Chúc quý hữu luôn vui, vui và trở thành thiện nghệ với TAM VỸ THANH này. Mong lắm thay...

HÀN SĨ NGUYÊN
XUÂN 2017

-28/1/2017-
(Mùng 1 Tết ĐINH DẬU)

:cheers: :biking: :biking: :biking: :cheers:
Về Đầu Trang Go down
https://www.youtube.com/hsn2k3
 
TAM VỸ THANH - Việt Thi
Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
daovien.net :: VƯỜN VĂN :: BIÊN KHẢO, BÌNH LUẬN THƠ VĂN-